Mantra 36
Sukta 8.19
Rishi: Sobharī Kāṇva
Devata: Trāsadasyu (patron/king) in dānastuti
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥
Samhita Patha (IAST)
अदा॑न्मे पौरुकु॒त्स्यः प॑ञ्चा॒शतं॑ त्र॒सद॑स्युर्व॒धूना॑म् । मंहि॑ष्ठो अ॒र्यः सत्प॑तिः ॥
Transliteration
ádān me paurukutsyáḥ pañcāśátaṃ trasádasyur vadhū́nām | maṃhíṣṭho aryáḥ sátpatiḥ ||
Translation
Trāsadasyu of the Paurukutsa line has given me fifty maidens—he, most bounteous, the noble one, lord of the true.
Padapatha (Word Analysis)
अदा॑त् । मे॒ । पौ॒रु॒ऽकु॒त्स्यः । प॒ञ्चा॒शत॑म् । त्र॒सद॑स्युः । व॒धूना॑म् । मंहि॑ष्ठः । अ॒र्यः । सत्ऽप॑तिः ॥अदात् । मे । पौरुकुत्स्यः । पञ्चाशतम् । त्रसदस्युः । वधूनाम् । मंहिष्ठः । अर्यः । सत्पतिः ॥adāt | me | pauru-kutsyaḥ | pañcāśatam | trasadasyuḥ | vadhūnām | maṃhiṣṭhaḥ | aryaḥ | sat-patiḥ
Word by Word
अदात्gave
अदात्:
(क्रिया) मुख्यक्रिया
TypeVerb
Rootदा (√दा ‘देने’)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान (दातुः प्राप्ता) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
पौरुकुत्स्यःthe Paurukutsya (descendant of Purukutsa)
पौरुकुत्स्यः:
कर्ता
TypeNoun (proper/epithet)
Rootपौरुकुत्स्य (प्रातिपदिक; पुरुकुत्स-वंशीयः)
पञ्चाशतम्fifty
पञ्चाशतम्:
कर्म
TypeNumeral
Rootपञ्चाशत्
त्रसदस्युःTrasadasyu
त्रसदस्युः:
कर्ता (अन्तर्भूत-उपवाक्ये) / विशेषण-सम्बन्ध
TypeNoun (proper name)
Rootत्रसदस्यु (प्रातिपदिक; नाम)
वधूनाम्of brides / of women
वधूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of brides/women’
TypeNoun
Rootवधू
मंहिष्ठःmost bountiful
मंहिष्ठः:
विशेषण (कर्तुः) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective (superlative)
Rootमंहिष्ठ (मंह्/मंहस् ‘दान/उदारता’ इत्यर्थे; तद्धित/तमतम-रूपः)
अर्यःthe noble (Arya)
अर्यः:
कर्ता (सम्बोधन/विधेय-कर्ता) अथवा विशेष्य
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य
सत्पतिःlord of the good (true lord)
सत्पतिः:
कर्ता / विधेय
TypeNoun (compound)
Rootसत्पति (सत् + पति)