Mantra 34
Sukta 8.19
Rishi: Sobharī Kāṇva (hymn sequence; verse shifts to Ādityas)
Devata: Ādityas (Varuṇa-Mitra-Aryaman group implicitly)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥
Samhita Patha (IAST)
यमा॑दित्यासो अद्रुहः पा॒रं नय॑थ॒ मर्त्य॑म् । म॒घोनां॒ विश्वे॑षां सुदानवः ॥
Transliteration
yám ādityāso adruhaḥ pā́raṃ náyatha mártyam | maghónāṃ víśveṣāṃ sudā́navaḥ ||
Translation
Whom you, O Adityas, without deceit, lead across to the farther shore—the mortal—(him you uphold), O good givers, for all the mighty ones who seek the largeness.
Padapatha (Word Analysis)
यम् । आ॒दि॒त्या॒सः॒ । अ॒द्रु॒हः॒ । पा॒रम् । नय॑थ । मर्त्य॑म् । म॒घोना॑म् । विश्वे॑षाम् । सु॒ऽदा॒न॒वः॒ ॥यम् । आदित्यासः । अद्रुहः । पारम् । नयथ । मर्त्यम् । मघोनाम् । विश्वेषाम् । सुदानवः ॥yam | ādityāsaḥ | adruhaḥ | pāram | nayatha | martyam | maghonām | viśveṣām | su-dānavaḥ
Word by Word
यम्whom (the mortal)
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
आदित्यासःthe Ādityas
आदित्यासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआदित्य (prātipadika)
अद्रुहःnon-hostile, not injuring
अद्रुहः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअ-द्रुह् (prātipadika; from √द्रुह् ‘to harm, be hostile’)
पारम्to the far shore, across
पारम्:
अधिकारण (गत्यर्थे लक्ष्य-देशः)
TypeNoun (adverbial use)
Rootपार (prātipadika) / पारम् (avyaya-like accusative used adverbially)
नयथyou lead
नयथ:
क्रिया
TypeVerb
Root√नी (नयति)
मर्त्यम्a mortal
मर्त्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमर्त्य (prātipadika)
मघोनाम्of the bountiful (patrons)
मघोनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Adjective
Rootमघवन् (prātipadika)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (pronominal)
Rootविश्व (prātipadika)
सुदानवःgood givers, generous ones
सुदानवः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-दानु (prātipadika; ‘good-giving, liberal’)