HomeRig VedaMandala 8Sukta 19Mantra 33
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 33

Sukta 8.19

Rishi: Sobharī Kāṇva
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥

यस्य॑ ते अग्ने अ॒न्ये अ॒ग्नय॑ उप॒क्षितो॑ व॒या इ॑व । विपो॒ न द्यु॒म्ना नि यु॑वे॒ जना॑नां॒ तव॑ क्ष॒त्राणि॑ व॒र्धय॑न् ॥

yásya te agne anyé agnáya upakṣitó vayā́ iva | vípo na dyumnā́ ní yuve jánānāṃ táva kṣatrā́ṇi vardháyan ||

He in whom, O Agni, the other fires are lodged as birds in their nest—like inspired seers, his luminous powers are set within the peoples, increasing thy dominions of mastery.

यस्य॑ । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒न्ये । अ॒ग्नयः॑ । उ॒प॒ऽक्षितः॑ । व॒याःऽइ॑व । विपः॑ । न । द्यु॒म्ना । नि । यु॒वे॒ । जना॑नाम् । तव॑ । क्ष॒त्राणि॑ । व॒र्धय॑न् ॥यस्य । ते । अग्ने । अन्ये । अग्नयः । उपक्षितः । वयाःइव । विपः । न । द्युम्ना । नि । युवे । जनानाम् । तव । क्षत्राणि । वर्धयन् ॥yasya | te | agne | anye | agnayaḥ | upa-kṣitaḥ | vayāḥ-iva | vipaḥ | na | dyumnā | ni | yuve | janānām | tava | kṣatrāṇi | vardhayan

यस्यwhose / of whom
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अन्येother (ones)
अन्ये:
कर्तृ (of implied/understood verb)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अग्नयःfires / Agnis
अग्नयः:
कर्तृ (of implied/understood verb)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उपक्षितःdwelt near; settled close by
उपक्षितः:
कर्तृ-विशेषण (predicate/qualifier)
TypeParticiple (past passive)
Rootउप-क्षि (धातु) / उपक्षि- (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वयाःbirds
वयाः:
उपमान (in simile)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान-प्रदर्शक
TypeIndeclinable
Rootइव
विपःpoets / inspired seers
विपः:
कर्तृ (of following verbal idea)
TypeNoun
Rootविप्/विप्र (प्रातिपदिक; ‘inspired sage/poet’)
like, as
:
उपमान-प्रदर्शक (correlative with इव/‘like’)
TypeIndeclinable
Root
द्यु॒म्नाsplendours; brilliant powers
द्यु॒म्ना:
कर्म (object of नि-यु/यु)
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)
निdown, into; firmly
नि:
क्रियाविशेषण (directional)
TypePreverb/Indeclinable
Rootनि
युवे(they) yoke / harness / set (to work)
युवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयु (धातु ‘to yoke, join, set in motion’)
जनानाम्of peoples / of men
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of men/peoples’)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
तवyour / of you
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्षत्राणिpowers; dominions; sovereign mights
क्षत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
वर्धयन्increasing; causing to grow
वर्धयन्:
कर्तृ (agent-participle governing कर्म)
TypeParticiple (present active)
Rootवृध् (धातु ‘to grow, increase’)