HomeRig VedaMandala 8Sukta 19Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 8.19

Devata: Agni

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥

विभू॑तरातिं विप्र चि॒त्रशो॑चिषम॒ग्निमी॑ळिष्व य॒न्तुर॑म् । अ॒स्य मेध॑स्य सो॒म्यस्य॑ सोभरे॒ प्रेम॑ध्व॒राय॒ पूर्व्य॑म् ॥

vibhū́tarātiṃ vipra citráśociṣam agním īḷiṣva yantúram | asyá médhasya somyásya sobhare préma dhvarā́ya pū́rvyam ||

O seer, adore Agni—wide in giving, of many-colored flame, the sure guide and controller of the journey. For this inspired offering, for this Soma-rite, O Sobharī, bring forward the ancient power for the sacrifice.

विभू॑तऽरातिम् । वि॒प्र॒ । चि॒त्रऽशो॑चिषम् । अ॒ग्निम् । ई॒ळि॒ष्व॒ । य॒न्तुर॑म् । अ॒स्य । मेघ॑स्य । सो॒म्यस्य॑ । सो॒भ॒रे॒ । प्र । ई॒म् । अ॒ध्व॒राय॑ । पूर्व्य॑म् ॥विभूतरातिम् । विप्र । चित्रशोचिषम् । अग्निम् । ईळिष्व । यन्तुरम् । अस्य । मेघस्य । सोम्यस्य । सोभरे । प्र । ईम् । अध्वराय । पूर्व्यम् ॥vibhūta-rātim | vipra | citra-śociṣam | agnim | īḷiṣva | yanturam | asya | meghasya | somyasya | sobhare | pra | īm | adhvarāya | pūrvyam

विभूतरातिम्Vibhūtarāti (the generous one; a patron)
विभूतरातिम्:
कर्म (स्तुत्य/आह्वेय-वस्तु)
TypeNoun (proper epithet/name)
Rootविभूत-राति (प्रातिपदिक; विभूत ‘प्रसिद्ध/समृद्ध’ + राति ‘दान/उदारता’)
विप्रO sage/poet
विप्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
चित्रशोचिषम्of wondrous/flashing flame
चित्रशोचिषम्:
विशेषण (अग्निम् का)
TypeAdjective
Rootचित्र-शोचिस् (प्रातिपदिक; चित्र ‘बहुवर्ण/अद्भुत’ + शोचिस् ‘ज्योति/तेजस्’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ईळिष्वpraise/invoke!
ईळिष्व:
क्रिया (आह्वान/स्तुति)
TypeVerb
Rootईळ् (धातु; स्तुति/आह्वानार्थ)
यन्तुरम्the guide/impeller
यन्तुरम्:
कर्म (अग्निम् का विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootयन्तृ (प्रातिपदिक; ‘नेता/नियन्ता/प्रेरक’)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेधस्यof the rite/sacrifice (or of wisdom)
मेधस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमेध (प्रातिपदिक; ‘यज्ञ/बुद्धि/मेधा’)
सोम्यस्यsoma-related, soma-rich
सोम्यस्य:
विशेषण (मेधस्य का)
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक; ‘सोम-सम्बन्धी/सोमयुक्त’)
सोभरेO well-sustaining/munificent one
सोभरे:
सम्बोधन (address to patron/poet)
TypeAdjective (epithet)
Rootसु-भर (प्रातिपदिक; ‘सुभर’ = ‘सुलभ-भरण/सुपोष्य/समृद्ध’)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (direction/intensity)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
इमध्वरायfor the sacrifice
इमध्वराय:
सम्प्रदान (for/unto the sacrifice)
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक; ‘यज्ञ’)
पूर्व्यम्the ancient/primeval one
पूर्व्यम्:
कर्म/विशेषण (अग्निम्/स्तुत्य-वस्तु का)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘प्राचीन/पूर्वज’)