Mantra 13
Sukta 8.19
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यो अ॒ग्निं ह॒व्यदा॑तिभि॒र्नमो॑भिर्वा सु॒दक्ष॑मा॒विवा॑सति । गि॒रा वा॑जि॒रशो॑चिषम् ॥
Transliteration
yó agníṃ havyádātibhir námobhir vā sudákṣam āvivā́sati | girā́ vā́jir aśóciṣam ||
Translation
He who serves Agni with offerings, or with acts of reverence—Agni the perfectly capable—who invokes him with the word, the swift flaming power: he calls down the victorious light.
Padapatha (Word Analysis)
यः । अ॒ग्निम् । ह॒व्यदा॑तिऽभिः । नमः॑ऽभिः । वा॒ । सु॒ऽदक्ष॑म् । आ॒ऽविवा॑सति । गि॒रा । वा॒ । अ॒जि॒रऽशो॑चिषम् ॥यः । अग्निम् । हव्यदातिभिः । नमःभिः । वा । सुदक्षम् । आविवासति । गिरा । वा । अजिरशोचिषम् ॥yaḥ | agnim | havyadāti-bhiḥ | namaḥ-bhiḥ | vā | su-dakṣam | āvivāsati | girā | vā | ajira-śociṣam
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (अग्निम् इति कर्मपदस्य विशेषकः) / कर्तृ-निर्देशकः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (the fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
हव्यदातिभिःwith oblations/gifts (offerings)
हव्यदातिभिः:
करण
TypeNoun
Rootहव्यदाति- (प्रातिपदिक; हव्य + दाति)
नमोभिःwith acts of homage, with reverences
नमोभिः:
करण
TypeNoun
Rootनमस्- (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
सुदक्षम्the skillful/able (one), well-empowered
सुदक्षम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootसु-दक्ष- (प्रातिपदिक)
आtowards, unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
विवासतिhe worships, he honours (serves)
विवासति:
क्रिया (कर्तृ: यः) ; कर्म: अग्निम्
TypeVerb
Root√वास् (वास्/वस्) ‘उपसेवा/पूजा/आतिथ्य’ + वि-, आ-
गिराwith a hymn/voice
गिरा:
करण
TypeNoun
Rootगिर्- (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
वाजिरprize-winning, vigorous, swift
वाजिर:
कर्तृ-विशेषण/सम्बोधन-विशेषण (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक)
अशोचिषम्unfailing in flame, unwaning in radiance
अशोचिषम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootअ-शोचिष्- (प्रातिपदिक; नञ् + शोचिष् ‘ज्वाला/तेजस्’)