Mantra 11
Sukta 8.19
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्या॒ग्निर्वपु॑र्गृ॒हे स्तोमं॒ चनो॒ दधी॑त वि॒श्ववा॑र्यः । ह॒व्या वा॒ वेवि॑ष॒द्विष॑: ॥
Transliteration
yásyāgnír vápur gṛhé stómam cánó dádhīta viśvávāryaḥ | havyā́ vā́ vevíṣad víṣaḥ ||
Translation
In whose home Agni sets his luminous form and places the hymn—he who holds all desirable boons—he makes the offerings vibrant and drives away the poison of division.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । अ॒ग्निः । वपुः॑ । गृ॒हे । स्तोम॑म् । चनः॑ । दधी॑त । वि॒श्वऽवा॑र्यः । ह॒व्या । वा॒ । वेवि॑षत् । विषः॑ ॥यस्य । अग्निः । वपुः । गृहे । स्तोमम् । चनः । दधीत । विश्ववार्यः । हव्या । वा । वेविषत् । विषः ॥yasya | agniḥ | vapuḥ | gṛhe | stomam | canaḥ | dadhīta | viśva-vāryaḥ | havyā | vā | veviṣat | viṣaḥ
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वपुःform, beauty, radiance
वपुः:
कर्तृ/विशेष्य (अग्नेः विशेषण-भावे: ‘as beauty/form’)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
गृहेin the house
गृहे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
स्तोमम्hymn of praise
स्तोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
नुnow, indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
दधीतmay (he) place/establish
दधीत:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘to place, set’
विश्ववार्यःall-excellent, worthy of all (goods/choice)
विश्ववार्यः:
कर्तृ (अग्निः/सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व-वार्य (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
हव्याoblations, offerings
हव्या:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक) < √हु ‘to sacrifice/invoke’ (कृत्-निष्पन्न)
वावindeed, surely
वाव:
—
TypeIndeclinable
Rootवाव (निपात; Vedic emphatic particle)
वेविषत्has bestirred/has been eager (towards)
वेविषत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√विष्/√विविष् (धातु; तीव्र-गमन/व्याप्ति/उत्साह-भावे; Vedic reduplicated perfect/aorist form)
विषःpoison, venom
विषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक) ‘poison; venom’