HomeRig VedaMandala 8Sukta 15Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 8.15

Devata: Indra

तव त्यदिन्द्रियं बृहत्तव शुष्ममुत क्रतुम् । वज्रं शिशाति धिषणा वरेण्यम् ॥

तव॒ त्यदि॑न्द्रि॒यं बृ॒हत्तव॒ शुष्म॑मु॒त क्रतु॑म् । वज्रं॑ शिशाति धि॒षणा॒ वरे॑ण्यम् ॥

táva tyád indriyáṃ bṛhát táva śúṣmam utá krátum | vájraṃ śiśāti dhiṣáṇā váreṇyam ||

Thine is that vast Indra-power; thine the impetuous force and the will of right intelligence. The discerning inspiration sharpens thy desirable thunderbolt—making the soul’s weapon keen for the cleaving of darkness.

तव॑ । त्यत् । इ॒न्द्रि॒यम् । बृ॒हत् । तव॑ । शुष्म॑म् । उ॒त । क्रतु॑म् । वज्र॑म् । शि॒शा॒ति॒ । धि॒षणा॑ । वरे॑ण्यम् ॥तव । त्यत् । इन्द्रियम् । बृहत् । तव । शुष्मम् । उत । क्रतुम् । वज्रम् । शिशाति । धिषणा । वरेण्यम् ॥tava | tyat | indriyam | bṛhat | tava | śuṣmam | uta | kratum | vajram | śiśāti | dhiṣaṇā | vareṇyam

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (Genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रत्यय) सर्वनाम-प्रातिपदिक
त्यत्that (yonder), that very
त्यत्:
कर्म (object of implied ‘we praise/know’ etc.)
TypePronoun
Rootत्यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्power, might, Indra-like strength
इन्द्रियम्:
कर्म (coordinated object)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक; from इन्द्र + -इय)
बृहत्great, lofty
बृहत्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (विशेषण-प्रातिपदिक)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रत्यय) सर्वनाम-प्रातिपदिक
शुष्मम्impetuous force, vigor
शुष्मम्:
कर्म (coordinated object)
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय (coordinator)
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
क्रतुम्resolve, will, inspired intelligence
क्रतुम्:
कर्म (coordinated object)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
वज्रम्thunderbolt, vajra
वज्रम्:
कर्म (object of शिशाति)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
शिशातिsharpens, whets
शिशाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√शा (शान्/शि) ‘to sharpen, whet’
धिषणाinspired thought; (personified) Dhīṣaṇā
धिषणा:
कर्तृ (agent of शिशाति)
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
वरेण्यम्choice-worthy, excellent
वरेण्यम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootवरेण्य (विशेषण-प्रातिपदिक; from √वृ ‘to choose’)