Mantra 6
Sukta 8.15
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
तदद्या चित्त उक्थिनोऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा । वृषपत्नीरपो जया दिवेदिवे ॥
Samhita Patha (IAST)
तद॒द्या चि॑त्त उ॒क्थिनोऽनु॑ ष्टुवन्ति पू॒र्वथा॑ । वृष॑पत्नीर॒पो ज॑या दि॒वेदि॑वे ॥
Transliteration
tád adyā́ cít ta ukthíno ánu stuvanti pū́rvathā | vṛ́ṣapatnīr apó jayā divé-dive ||
Translation
Even today the chanters follow and praise thee as of old. Win for us, day by day, the waters that have the Bull for their lord—those streaming powers of life that carry the seed of light.
Padapatha (Word Analysis)
तत् । अ॒द्य । चि॒त् । ते॒ । उ॒क्थिनः॑ । अनु॑ । स्तु॒व॒न्ति॒ । पू॒र्वऽथा॑ । वृष॑ऽपत्नीः । अ॒पः । ज॒य॒ । दि॒वेऽदि॑वे ॥तत् । अद्य । चित् । ते । उक्थिनः । अनु । स्तुवन्ति । पूर्वथा । वृषपत्नीः । अपः । जय । दिवेदिवे ॥tat | adya | cit | te | ukthinaḥ | anu | stuvanti | pūrva-thā | vṛṣa-patnīḥ | apaḥ | jaya | dive--dive
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (उक्थं/स्तुत्यं ‘तत्’ = ‘that (praise/deed)’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
चित्even, indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
तof you, your
त:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद् (एन्क्लिटिक सर्वनाम-रूप)
उक्थिनःthe hymn-singers, reciters of uktha
उक्थिनः:
Kartā
TypeNoun (agent noun) / Adjective
Rootउक्थिन् (प्रातिपदिक; उक्थ + इन्)
अनुafter, along, in accordance
अनु:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
ष्टुवन्तिthey praise
ष्टुवन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√स्तु (स्तवने)
पूर्वथाas before, in the former way
पूर्वथा:
Adhikaraṇa (रीति)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वथा (अव्यय; पूर्व + था)
वृषपत्नीर्having a bull as husband; ‘bull-wived’ (epithet)
वृषपत्नीर्:
Kartā (द्वितीय वाक्ये) अथवा विशेष्य (अपः के विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootवृषपत्नि (प्रातिपदिक; वृष + पत्नि)
अपःthe waters
अपः:
Kartā (जया इति क्रियायाः) / or Apposition with वृषपत्नीर्
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
जयाlet (her/them) win; may (she/they) conquer
जया:
Kriyā
TypeVerb
Root√जि (जयति; जये)
दिवे-दिवेday by day
दिवे-दिवे:
Adhikaraṇa (काल)
TypeNoun (reduplicated in distributive)
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिवस्/दिव)