Mantra 3
Sukta 8.15
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
स राजसि पुरुष्टुतँ एको वृत्राणि जिघ्नसे । इन्द्र जैत्रा श्रवस्या च यन्तवे ॥
Samhita Patha (IAST)
स रा॑जसि पुरुष्टुतँ॒ एको॑ वृ॒त्राणि॑ जिघ्नसे । इन्द्र॒ जैत्रा॑ श्रव॒स्या॑ च॒ यन्त॑वे ॥
Transliteration
sá rājasi puruṣṭutā́m̐ éko vṛtrā́ṇi jighnase | índra jáitrā śravasyā̀ ca yántave ||
Translation
Thou rulest, O much-praised Indra; alone thou strikest down the Vṛtras, the enclosing resistances. Come to us bringing victory and the increasing fame of the soul’s triumph.
Padapatha (Word Analysis)
सः । रा॒ज॒सि॒ । पु॒रु॒ऽस्तु॒त॒ । एकः॑ । वृ॒त्राणि॑ । जि॒घ्न॒से॒ । इन्द्र॑ । जैत्रा॑ । श्र॒व॒स्या॑ । च॒ । यन्त॑वे ॥सः । राजसि । पुरुस्तुत । एकः । वृत्राणि । जिघ्नसे । इन्द्र । जैत्रा । श्रवस्या । च । यन्तवे ॥saḥ | rājasi | puru-stuta | ekaḥ | vṛtrāṇi | jighnase | indra | jaitrā | śravasyā | ca | yantave
Word by Word
सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजसिin the (airy) region / in the midspace
राजसि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
पुरुष्टुतम्much-praised
पुरुष्टुतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुरु-स्तुत (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः)
एकःalone / single
एकः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
वृत्राणिVṛtras; obstructing foes
वृत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
जिघ्नसेyou strike/kill
जिघ्नसे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
जैत्राO victorious one
जैत्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootजैत्र (प्रातिपदिक)
श्रवस्याO fame-bringing / renowned
श्रवस्या:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootश्रवस्य (प्रातिपदिक) / श्रवस्-सम्बद्ध (विशेषण)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
यन्तवेto go/advance (for going)
यन्तवे:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeVerbal noun (infinitival dative)
Rootयम् (धातु) → यन्तु (कृदन्त-प्रातिपदिक) / यन्तृ-सम्बद्ध; दातिव-प्रयोगः