Mantra 11
Sukta 8.14
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (verify hymn header for 8.14)
Devata: Indra
Chandas: Likely Anuṣṭubh-like shorter meter in this opening (exact scansion required)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं हि स्तोमवर्धन इन्द्रास्युक्थवर्धनः । स्तोतॄणामुत भद्रकृत् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं हि स्तो॑म॒वर्ध॑न॒ इन्द्रास्यु॑क्थ॒वर्ध॑नः । स्तो॒तॄ॒णामु॒त भ॑द्र॒कृत् ॥
Transliteration
tváṃ hí stóma-várdhana índrā́sy ukthá-várdhanaḥ | stotṝṇā́m utá bhadrá-kṛt ||
Translation
For you, O Indra, are the increaser of the hymn and the increaser of the inspired word; and for the singers you become the doer of the good—one who shapes the fortunate rightness in the life.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । हि । स्तो॒म॒ऽवर्ध॑नः । इन्द्र॑ । असि॑ । उ॒क्थ॒ऽवर्ध॑नः । स्तो॒तॄ॒णाम् । उ॒त । भ॒द्र॒ऽकृत् ॥त्वम् । हि । स्तोमवर्धनः । इन्द्र । असि । उक्थवर्धनः । स्तोतॄणाम् । उत । भद्रकृत् ॥tvam | hi | stoma-vardhanaḥ | indra | asi | uktha-vardhanaḥ | stotṝṇām | uta | bhadra-kṛt
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
स्तोम-वर्धनःincreaser of the hymn of praise
स्तोम-वर्धनः:
कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootस्तोम (स्तु- ‘to praise’ से) + वर्धन (√वृध् ‘to increase’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
—
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
उक्थ-वर्धनःincreaser of the recited praise (uktha)
उक्थ-वर्धनः:
कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootउक्थ (√वच् ‘to speak’ से; ‘recited praise’) + वर्धन (√वृध्)
स्तोतॄणाम्of the praisers
स्तोतॄणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootस्तोतृ (√स्तु ‘to praise’ + तृच्)
उतand, also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
भद्र-कृत्doer/maker of good (benefactor)
भद्र-कृत्:
कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (agent compound)
Rootभद्र (प्रातिपदिक) + कृत् (√कृ ‘to do/make’ से; कृत्-प्रत्ययान्त)