Mantra 7
Sukta 8.13
Devata: Indra (implicit across RV 8.13; the growing in mada and response to havam aligns with Indra’s soma-ecstasy)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम् । मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र॒त्न॒वज्ज॑नया॒ गिर॑: शृणु॒धी ज॑रि॒तुर्हव॑म् । मदे॑मदे ववक्षिथा सु॒कृत्व॑ने ॥
Transliteration
pratnávaj janayā gíraḥ śṛṇudhī jaritúr hávam | máde-made vavakṣithā su-kṛ́tvane ||
Translation
Bring forth again the ancient-inspired utterances; hear the call of the singer. In each wave of ecstasy you grow mightier, for the doer of the good and the right work.
Padapatha (Word Analysis)
प्र॒त्न॒ऽवत् । ज॒न॒य॒ । गिरः॑ । शृ॒णु॒धि । ज॒रि॒तुः । हव॑म् । मदे॑ऽमदे । व॒व॒क्षि॒थ॒ । सु॒ऽकृत्व॑ने ॥प्रत्नवत् । जनय । गिरः । शृणुधि । जरितुः । हवम् । मदेमदे । ववक्षिथ । सुकृत्वने ॥pratna-vat | janaya | giraḥ | śṛṇudhi | jarituḥ | havam | made--made | vavakṣitha | su-kṛtvane
Word by Word
प्रत्नवत्as of old, in the ancient way
प्रत्नवत्:
Adhikaraṇa (रीत्यर्थे/प्रकारे—‘पूर्ववत्’)
TypeAdjective
Rootप्रत्नवत् (प्रत्न + -वत्)
जनयgenerate, produce
जनय:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जनय (णिच्-प्रयोगः)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
Kartā (जनय—‘स्तोत्राणि’ कर्तृभावेन)
TypeNoun
Rootगिर् (स्त्री) ‘वाक्/स्तोत्रम्’
शृणुधीhear, listen
शृणुधी:
Kriyā (सम्बोधन-प्रयुक्ता)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
जरितुःof the singer/praiser
जरितुः:
Sambandha (हवम्—‘स्तोतुः’)
TypeNoun
Rootजरितृ (पुं) ‘स्तोतृ’
हवम्call, invocation
हवम्:
Karma (शृणुधी—श्रवणस्य विषयः)
TypeNoun
Rootहव (पुं/नपुं) ‘आह्वानम्/आहूतिः’
मदेin the exhilaration (of soma)
मदे:
Adhikaraṇa (काल/अवस्थायाम्—‘मदे’)
TypeNoun
Rootमद (पुं) ‘मदः/उत्साहः/सोममदः’
मदेin each exhilaration
मदे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमद (पुं)
ववक्षिथाyou have carried/brought (you have borne)
ववक्षिथा:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootवह्/वक्ष् (धातु; वेदिक-पर्यायः ‘वह्’ = वहति ‘to carry/bring’)
सुकृत्वनेto the good-doer (benefactor)
सुकृत्वने:
Sampradāna (दातृ/लाभार्थे—‘सुकृत्वने’)
TypeNoun (epithet)
Rootसु-कृत्वन् (प्रातिपदिकम्; ‘सु’ + कृत्वन् ‘doing/act’)