Mantra 6
Sukta 8.13
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः । वया इवानु रोहते जुषन्त यत् ॥
Samhita Patha (IAST)
स्तो॒ता यत्ते॒ विच॑र्षणिरतिप्रश॒र्धय॒द्गिर॑: । व॒या इ॒वानु॑ रोहते जु॒षन्त॒ यत् ॥
Transliteration
stotā́ yát te vícarṣaṇir atipraśardháyad gíraḥ | vayā́ ivā́nu rohate júṣanta yát ||
Translation
When the singer, O thou who beholdest men and their workings, makes the hymns surge beyond resistance—then they rise after thee like birds in flight, when thou acceptest and takest delight in them.
Padapatha (Word Analysis)
स्तो॒ता । यत् । ते॒ । विऽच॑र्षणिः । अ॒ति॒ऽप्र॒श॒र्धय॑त् । गिरः॑ । व॒याःऽइ॑व । अनु॑ । रो॒ह॒ते॒ । जु॒षन्त॑ । यत् ॥स्तोता । यत् । ते । विचर्षणिः । अतिप्रशर्धयत् । गिरः । वयाःइव । अनु । रोहते । जुषन्त । यत् ॥stotā | yat | te | vi-carṣaṇiḥ | ati-praśardhayat | giraḥ | vayāḥ-iva | anu | rohate | juṣanta | yat
Word by Word
स्तोताthe praiser (singer)
स्तोता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तु (धातु) / स्तोतृ (प्रातिपदिक)
यत्that which
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विचर्षणिःthe far-seeing one (epithet)
विचर्षणिः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (epithet)
Rootविचर्षणि (प्रातिपदिक; विशेषण)
अतिप्रशर्धयत्overpowered / surpassed
अतिप्रशर्धयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootशर्ध् (धातु) + अति-प्र (उपसर्ग)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ (क्रियायाः)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
वयाःbirds
वयाः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
अनुalong, after
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
रोहतेthey mount / rise / climb
रोहते:
क्रिया
TypeVerb
Rootरुह् (धातु)
जुषन्तmay they enjoy / may they favor
जुषन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootजुष् (धातु)
यत्when / as
यत्:
सम्बन्ध (यदर्थ-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable (relative particle)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)