Mantra 26
Sukta 8.13
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॒ त्वम॑वि॒तेद॑सी॒त्था स्तु॑व॒तो अ॑द्रिवः । ऋ॒तादि॑यर्मि ते॒ धियं॑ मनो॒युज॑म् ॥
Transliteration
índra tvám avitéd asī́tthā stuvató adri-vaḥ | ṛtā́d iyarmi te dhíyaṃ manoyújam ||
Translation
Indra, thou art indeed the protector—so for one who praises, O wielder of the stone; from the Truth I set in motion for thee the thought yoked with mind.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑ । त्वम् । अ॒वि॒ता । इत् । अ॒सि॒ । इ॒त्था । स्तु॒व॒तः । अ॒द्रि॒ऽवः॒ । ऋ॒तात् । इ॒य॒र्मि॒ । ते॒ । धिय॑म् । म॒नः॒ऽयुज॑म् ॥इन्द्र । त्वम् । अविता । इत् । असि । इत्था । स्तुवतः । अद्रिवः । ऋतात् । इयर्मि । ते । धियम् । मनःयुजम् ॥indra | tvam | avitā | it | asi | itthā | stuvataḥ | adri-vaḥ | ṛtāt | iyarmi | te | dhiyam | manaḥ-yujam
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवित्helper, protector
अवित्:
कर्तृ (विशेषण-भावेन त्वम्-इत्यस्य)
TypeNoun (agent)
Rootअव् (धातु) → अवितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
इत्थाthus, in this way
इत्था:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
स्तुवतःof the praising (worshipper)
स्तुवतः:
सम्बन्ध (षष्ठी): ‘of the praiser’
TypeParticiple (adjectival)
Rootस्तु (धातु) → स्तुवत् (वर्तमाने कृदन्त-प्रातिपदिक)
अद्रिवःO wielder of the stone (for Soma-pressing)
अद्रिवः:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootअद्रि (प्रातिपदिक) + वस्/वत् (बहुव्रीहि-विशेषणार्थ)
ऋतादिfrom/according to ṛta (cosmic order), rightly
ऋतादि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (compound adverb)
Rootऋत (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/उपसर्गसदृश)
ईयर्मिI set in motion / I raise / I direct
ईयर्मि:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर्/ईरय् (धातु; ‘चल्/प्रेरय्’)
तेfor you, your
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (षष्ठी): ‘for you / of you’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियम्thought, hymn, inspired insight
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
मनःयुजम्mind-yoked, joined with the mind
मनःयुजम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (compound)
Rootमनस् (प्रातिपदिक) + युज् (धातु) → युज्/युज्- (कृदन्त/विशेषण ‘युक्त’)