Mantra 24
Sukta 8.13
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः । नि बर्हिषि प्रिये सददध द्विता ॥
Samhita Patha (IAST)
तमी॑महे पुरुष्टु॒तं य॒ह्वं प्र॒त्नाभि॑रू॒तिभि॑: । नि ब॒र्हिषि॑ प्रि॒ये स॑द॒दध॑ द्वि॒ता ॥
Transliteration
tám īmahe puruṣṭutáṃ yahváṃ pratnā́bhir ū́tibhiḥ | ní barhíṣi priyé sadad ádha dvitā́ ||
Translation
Him we seek—much-praised, the impetuous—by the ancient succours: may he sit down upon the beloved sacred seat, and again establish himself within.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ई॒म॒हे॒ । पु॒रु॒ऽस्तु॒तम् । य॒ह्वम् । प्र॒त्नाभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । नि । ब॒र्हिषि॑ । प्रि॒ये । स॒द॒त् । अध॑ । द्वि॒ता ॥तम् । ईमहे । पुरुस्तुतम् । यह्वम् । प्रत्नाभिः । ऊतिभिः । नि । बर्हिषि । प्रिये । सदत् । अध । द्विता ॥tam | īmahe | puru-stutam | yahvam | pratnābhiḥ | ūti-bhiḥ | ni | barhiṣi | priye | sadat | adha | dvitā
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईमहेwe implore / we seek
ईमहे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच्/ई (याचने/प्रार्थने) — √ई/√याच् (वेद.)
पुरुष्टुतम्much-praised
पुरुष्टुतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुरु-स्तुत (प्रातिपदिक) < पुरु + स्तुत (√स्तु ‘to praise’)
यह्वम्mighty / impetuous
यह्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयह्व (प्रातिपदिक)
प्रत्नाभिःwith ancient (customary)
प्रत्नाभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःhelps / protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < √अव्/√ऊ ‘to help, protect’ (वेद.)
निdown; in
नि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
बर्हिषिon the sacred grass (barhis)
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
प्रियेdear, beloved
प्रिये:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
सदत्let him sit / may he sit
सदत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सद् (आसने)
अधthen; thereupon
अध:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
द्विताagain; a second time
द्विता:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्विता (अव्यय) < द्वि