Mantra 11
Sukta 8.13
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
तूतुजानो महेमतेऽश्वेभिः प्रुषितप्सुभिः । आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद्धि ते ॥
Samhita Patha (IAST)
तू॒तु॒जा॒नो म॑हेम॒तेऽश्वे॑भिः प्रुषि॒तप्सु॑भिः । आ या॑हि य॒ज्ञमा॒शुभि॒: शमिद्धि ते॑ ॥
Transliteration
tūtujānó mahematé’śvébhíḥ pruṣitápsubhiḥ | ā́ yāhi yajñám āśúbhiḥ śám íd dhí te ||
Translation
O impetuous one, for the great measure, with horses that are heat-bright with dew-sparks—come swiftly to the yajña; surely it is for your peace and fulfilment.
Padapatha (Word Analysis)
तू॒तु॒जा॒नः । म॒हे॒ऽम॒ते । अश्वे॑भिः । प्रु॒षि॒तप्सु॑ऽभिः । आ । या॒हि॒ । य॒ज्ञम् । आ॒शुऽभिः॑ । शम् । इत् । हि । ते॒ ॥तूतुजानः । महेमते । अश्वेभिः । प्रुषितप्सुभिः । आ । याहि । यज्ञम् । आशुभिः । शम् । इत् । हि । ते ॥tūtujānaḥ | mahe--mate | aśvebhiḥ | pruṣitapsu-bhiḥ | ā | yāhi | yajñam | āśu-bhiḥ | śam | it | hi | te
Word by Word
तूतुजानःimpelling, rushing (one)
तूतुजानः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Root√तूज् (तूजति ‘वेगयति/प्रेरयति’) → कृत्-प्रातिपदिक ‘तूतुजान’
महेमतेto the great-minded / to the great one
महेमते:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootमहेमत् (प्रातिपदिक; ‘महिमन्/महत्त्व’ से ‘महिमावान्’)
अश्वेभिःwith horses
अश्वेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
प्रुषितप्सुभिःwith dew-wet / water-sprinkled (ones)
प्रुषितप्सुभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootप्रुषितप्सु (प्रातिपदिक; ‘प्रुषित’ + ‘अप्सु’/‘अप्’ से, ‘ओस/जल से सिक्त’)
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
याहिcome! / go (hither)!
याहि:
—
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
आशुभिःwith swift (ones)
आशुभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक)
शम्auspiciously, well
शम्:
—
TypeIndeclinable
Rootशम् (निपात; ‘कल्याणम्/शान्तिम्’)
इद्धिindeed, surely
इद्धि:
—
TypeIndeclinable
Rootइद्धि (निपात; ‘एव/खलु/हि’ बलार्थक)
तेof you, your
ते:
—
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)