HomeRig VedaMandala 7Sukta 98Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

जज्ञानः सोमं सहसे पपाथ प्र ते माता महिमानमुवाच । एन्द्र पप्राथोर्वन्तरिक्षं युधा देवेभ्यो वरिवश्चकर्थ ॥

ज॒ज्ञा॒नः सोमं॒ सह॑से पपाथ॒ प्र ते॑ मा॒ता म॑हि॒मान॑मुवाच । एन्द्र॑ पप्राथो॒र्व१॒॑न्तरि॑क्षं यु॒धा दे॒वेभ्यो॒ वरि॑वश्चकर्थ ॥

jajñānáḥ sómaṃ sáhase papātha prá te mātā́ mahimā́nam uvāca | ā́ indra paprātha urv àntárikṣaṃ yudhā́ devébhyo vári-vaś cakartha ||

Born into thy power thou hast drunk the Soma for strength; thy Mother has proclaimed thy greatness. O Indra, thou hast widened the broad mid-world; by battle thou hast made free room and happy scope for the gods.

ज॒ज्ञा॒नः । सोम॑म् । सह॑से । प॒पा॒थ॒ । प्र । ते॒ । मा॒ता । म॒हि॒मान॑म् । उ॒वा॒च॒ । आ । इ॒न्द्र॒ । प॒प्रा॒थ॒ । उ॒रु । अ॒न्तरि॑क्षम् । यु॒धा । दे॒वेभ्यः॑ । वरि॑वः । च॒क॒र्थ॒ ॥जज्ञानः । सोमम् । सहसे । पपाथ । प्र । ते । माता । महिमानम् । उवाच । आ । इन्द्र । पप्राथ । उरु । अन्तरिक्षम् । युधा । देवेभ्यः । वरिवः । चकर्थ ॥jajñānaḥ | somam | sahase | papātha | pra | te | mātā | mahimānam | uvāca | ā | indra | paprātha | uru | antarikṣam | yudhā | devebhyaḥ | varivaḥ | cakartha

जज्ञानःhaving been born; newly born
जज्ञानः:
कर्तृ (इन्द्रः) विशेषण
TypeVerb-derived adjective (participle)
Root√जन् (जनि) → जज्ञा- (परिपूर्ण/अभ्यास) + -न (क्तिन्/क्तवत्-सम) = जज्ञान-
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
कर्म (पपाथ का)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
सहसेfor strength; for might
सहसे:
सम्प्रदान/प्रयोजन (पपाथ—‘बलाय/शक्त्यर्थम्’)
TypeNoun
Rootसहस्- (प्रातिपदिक)
पपाथdrank
पपाथ:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पिबति) ‘to drink’
प्रforth; openly
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (माता—‘ते माता’)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्) सर्वनाम
माताmother
माता:
कर्तृ (उवाच का)
TypeNoun
Rootमातृ- (प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness; majesty
महिमानम्:
कर्म (उवाच—‘महिमानम् उवाच’ = proclaimed greatness)
TypeNoun
Rootमहिमन्- (प्रातिपदिक)
उवाचspoke; proclaimed
उवाच:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (वक्ति) ‘to speak’
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
पप्राथःyou spread out; you filled
पप्राथः:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्रथ्/√प्रा (प्रथते/प्राथयति) ‘to extend, spread, fill’
उरुwide; vast
उरु:
क्रियाविशेषण/कर्मविशेषण
TypeAdjective
Rootउरु- (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षम्midspace; atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्म (पप्राथः का)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष- (प्रातिपदिक)
युधाby battle; through fighting
युधा:
करण
TypeIndeclinable
Rootयुध्/युधा (अव्यय) < युध् ‘fight’
देवेभ्यःfor the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान (चकार्थ—देवहिताय)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
वरिवःfree space; room; aid/favor
वरिवः:
कर्म (चकर्थ का)
TypeNoun
Rootवरिवस्- (प्रातिपदिक)
चकर्थyou made; you did
चकर्थ:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करोति) ‘to make, do’