HomeRig VedaMandala 7Sukta 98Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi) (traditional ascription for Maṇḍala 7)
Devata: Indra (with Soma as the offered power)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.98; requires metrical verification per pada count)

यद्दधिषे प्रदिवि चार्वन्नं दिवेदिवे पीतिमिदस्य वक्षि । उत हृदोत मनसा जुषाण उशन्निन्द्र प्रस्थितान्पाहि सोमान् ॥

यद्द॑धि॒षे प्र॒दिवि॒ चार्वन्नं॑ दि॒वेदि॑वे पी॒तिमिद॑स्य वक्षि । उ॒त हृ॒दोत मन॑सा जुषा॒ण उ॒शन्नि॑न्द्र॒ प्रस्थि॑तान्पाहि॒ सोमा॑न् ॥

yád dadhíṣe pra-diví cā́rv ánnaṃ dive-dive pītím íd asya vakṣi | utá hṛdó tá manasā juṣāṇá uśán indra prasthitā́n pāhi sómān ||

When thou settest the beautiful nourishment in the forward heaven, and day by day bearest for it the very act of drinking, then—taking delight with the heart and with the mind, consenting—O Indra, gladly guard the Soma-draughts that have been set forth.

यत् । द॒धि॒षे । प्र॒ऽदिवि॑ । चारु॑ । अन्न॑म् । दि॒वेऽदि॑वे । पी॒तिम् । इत् । अ॒स्य॒ । व॒क्षि॒ । उ॒त । हृ॒दा । उ॒त । मन॑सा । जु॒षा॒णः । उ॒शन् । इ॒न्द्र॒ । प्रऽस्थि॑तान् । पा॒हि॒ । सोमा॑न् ॥यत् । दधिषे । प्रदिवि । चारु । अन्नम् । दिवेदिवे । पीतिम् । इत् । अस्य । वक्षि । उत । हृदा । उत । मनसा । जुषाणः । उशन् । इन्द्र । प्रस्थितान् । पाहि । सोमान् ॥yat | dadhiṣe | pra-divi | cāru | annam | dive--dive | pītim | it | asya | vakṣi | uta | hṛdā | uta | manasā | juṣāṇaḥ | uśan | indra | pra-sthitān | pāhi | somān

यत्when/that which
यत्:
सम्बन्ध/अधिकारण-सम्बन्ध (यत्-तत् सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय
दधिषेyou place/you set
दधिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) → दधि- (वेदिक पुनरुक्त/रेडुप्लिकेटेड वर्तमान) ; आत्मनेपद
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)
चारुpleasant, lovely
चारु:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
अन्नम्food, nourishment
अन्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
दिवेfor the day
दिवे:
सम्प्रदान (दिवे-दिवे = ‘प्रति दिवसम्’)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
दिवेday by day
दिवे:
सम्प्रदान/कालवाचक
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
पीतिम्drinking, draught
पीतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपीति (प्रातिपदिक; √पा ‘पिबति’ से भाव/क्रिया-नाम)
इत्indeed, just
इत्:
सम्बन्ध/निपातार्थ
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वक्षिyou should proclaim/speak
वक्षि:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (धातु) / वेदिक रूप: वक्षि (आज्ञार्थ/विधिलिङ्)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
हृदाwith (the) heart
हृदा:
करण
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
मनसाwith (the) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जुषाणःbeing pleased, enjoying
जुषाणः:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√जुष् (धातु) → जुषाण (वर्तमान कृदन्त)
उशन्desiring, eager
उशन्:
कर्ता (इन्द्रस्य विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√वश्/उश् (धातु; ‘इच्छति/कामयते’), वर्तमान कृदन्त
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रस्थितान्set forth, prepared (for offering)
प्रस्थितान्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootप्र-√स्था (धातु) → प्रस्थित (भूतकृदन्त/कृत) ; ‘प्रस्थित’
पाहिdrink
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘पिबति/रक्षति’ — अत्र ‘पिब’ अर्थे
सोमान्Soma-draughts
सोमान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)