HomeRig VedaMandala 7Sukta 98Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.98

Rishi: Vasiṣṭha (continuing Maṇḍala 7 attribution)
Devata: Indra (Soma-seeker; bull of the peoples)
Chandas: Triṣṭubh

अध्वर्यवोऽरुणं दुग्धमंशुं जुहोतन वृषभाय क्षितीनाम् । गौराद्वेदीयाँ अवपानमिन्द्रो विश्वाहेद्याति सुतसोममिच्छन् ॥

अध्व॑र्यवोऽरु॒णं दु॒ग्धमं॒शुं जु॒होत॑न वृष॒भाय॑ क्षिती॒नाम् । गौ॒राद्वेदी॑याँ अव॒पान॒मिन्द्रो॑ वि॒श्वाहेद्या॑ति सु॒तसो॑ममि॒च्छन् ॥

ádhvaryavo’ruṇáṃ dugdhám aṃśúṃ juhótana vṛṣabhā́ya kṣitīnā́m | gaurā́d vedī́yāṃ ava-pā́nam índro viśvā́hed yā́ti sutásomam icchán ||

O Adhvaryus, offer the ruddy, milked Soma-stalk to the Bull of the peoples. From the tawny light he comes to the altar for the drinking—Indra goes day by day seeking the pressed Soma.

अध्व॑र्यवः । अ॒रु॒णम् । दु॒ग्धम् । अं॒शुम् । जु॒होत॑न । वृ॒ष॒भाय॑ । क्षि॒ती॒नाम् । गौ॒रात् । वेदी॑यान् । अ॒व॒ऽपान॑म् । इन्द्रः॑ । वि॒श्वाहा॑ । इत् । या॒ति॒ । सु॒तऽसो॑मम् । इ॒च्छन् ॥अध्वर्यवः । अरुणम् । दुग्धम् । अंशुम् । जुहोतन । वृषभाय । क्षितीनाम् । गौरात् । वेदीयान् । अवपानम् । इन्द्रः । विश्वाहा । इत् । याति । सुतसोमम् । इच्छन् ॥adhvaryavaḥ | aruṇam | dugdham | aṃśum | juhotana | vṛṣabhāya | kṣitīnām | gaurāt | vedīyān | ava-pānam | indraḥ | viśvāhā | it | yāti | suta-somam | icchan

अध्वर्यवःO adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन (vocative sense though form = nom.pl.)
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक) < अध्वर
अरुणम्ruddy, tawny
अरुणम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
दुग्धम्milked, drawn (out)
दुग्धम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootदुह् (धातु) → दुग्ध (कृदन्त, भूतकर्मणि)
अंशुम्the Soma-stalk / Soma
अंशुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
जुहोतनoffer! pour as oblation!
जुहोतन:
क्रिया
TypeVerb
Rootहु (धातु)
वृषभायto the bull (i.e., Indra)
वृषभाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
क्षितीनाम्of the peoples / of the lands
क्षितीनाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
गौरात्from the cow
गौरात्:
अपादान
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
वेदीयाम्on/at the altar
वेदीयाम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवेदी (प्रातिपदिक)
अवपानम्a draught, drinking (down)
अवपानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअवपान (प्रातिपदिक) < अव-पा (धातु) ‘to drink down’
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वाall (things)
विश्वा:
कर्म (क्रियाविशेषण-भावे ‘all things’)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
क्रियाविशेषक
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
इद्यातिcomes, goes hither
इद्याति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु) with preverb आ- → आ-या
सुतसोमम्the pressed Soma
सुतसोमम्:
कर्म
TypeNoun (compound)
Rootसुत (PPP of सु ‘to press’) + सोम (प्रातिपदिक) (समास)
इच्छन्desiring, seeking
इच्छन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple
Rootइष्/इच्छ् (धातु) → इच्छन्त् (वर्तमान कृदन्त)