HomeRig VedaMandala 7Sukta 97Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 7.97

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Bṛhaspati (with Rodasī as supporting cosmic powers)
Chandas: Triṣṭubh

देवी देवस्य रोदसी जनित्री बृहस्पतिं वावृधतुर्महित्वा । दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद्ब्रह्मणे सुतरा सुगाधा ॥

दे॒वी दे॒वस्य॒ रोद॑सी॒ जनि॑त्री॒ बृह॒स्पतिं॑ वावृधतुर्महि॒त्वा । द॒क्षाय्या॑य दक्षता सखाय॒: कर॒द्ब्रह्म॑णे सु॒तरा॑ सुगा॒धा ॥

devī́ devásya ródasī́ janítrī bṛ́haspátiṃ vāvṛdhatur mahitvā́ | dakṣā́yyāya dakṣatā sakhāyaḥ kárad bráhmaṇe sutárā sugā́dhā ||

The two goddesses, Heaven-and-Earth, the Mothers of the god, have increased Bṛhaspati by their greatness. O comrades, become skilled for the work of discernment; make for the brahman a secure and easy ford.

दे॒वी । दे॒वस्य॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । जनि॑त्री॒ इति॑ । बृह॒स्पति॑म् । वावृधतुर् महि॒त्वा । द॒क्षाय्या॑य दक्षता सखाय॒ह्क् कर॒द् ब्रह्म॑णे सु॒तरा॑ सुगा॒धा ॥देवी । देवस्य । रोदसी इति । जनित्री इति । बृहस्पतिम् । वावृधतुर् महित्वा । दक्षाय्याय दक्षता सखायह्क् करद् ब्रह्मणे सुतरा सुगाधा ॥devī | devasya | rodasī iti | janitrī iti | bṛhaspatim | vāvṛdhatur mahitvā | dakṣāyyāya

देवीthe two goddesses
देवी:
Kartā
TypeNoun
Rootदेवी- (प्रातिपदिक; देव- ‘divine’ से स्त्री)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootदेव-
रोदसीHeaven-and-Earth (the two worlds)
रोदसी:
Kartā (apposition to देवी)
TypeNoun
Rootरोदसी- (द्वन्द्व/द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिवी ‘heaven and earth’)
जनित्रीthe two begetters/mothers
जनित्री:
Kartā (apposition)
TypeNoun
Rootजनितृ- (√जन् ‘to beget’ से कृत्; जनित्री- स्त्री)
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबृहस्पति-
वावृधतुःthey have strengthened / made grow
वावृधतुः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते) ‘to grow, strengthen’
महित्वाby greatness, through majesty
महित्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहित्व- (मह् ‘great’ से भाव)
दक्षाय्यायfor the capable/skillful one
दक्षाय्याय:
Sampradāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootदक्षाय्य- (दक्ष- ‘skill/strength’ से व्युत्पन्न विशेषण/नाम)
दक्षतlet him be capable / let him succeed
दक्षत:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√दक्ष् ‘to be strong/able; to accomplish’
सखायःthe comrades/allies
सखायः:
Kartā
TypeNoun
Rootसखि-
करत्let him make / let him do
करत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√कृ ‘to do, make’
ब्रह्मणेfor the sacred formulation/prayer
ब्रह्मणे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootब्रह्मन्-
सुतराvery well, most effectively
सुतरा:
(क्रियाविशेषण) —
TypeAdverb/Indeclinable
Rootसु-तरा (सु- उपसर्ग + तर ‘crossing’/तॄ-भाव; अव्ययीभाव-प्राय)
सुगाधाeasy to ford; providing good footing
सुगाधा:
(predicate/qualifier)
TypeAdjective
Rootसु-गाधा (गाधा- ‘ford, firm footing’)