HomeRig VedaMandala 7Sukta 97Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.97

Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 7 attribution)
Devata: Brāhmaṇaspati/Bṛhaspati; with explicit linkage to Indra as sovereign of devakṛta brahman
Chandas: Triṣṭubh

तमु ज्येष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवं ब्रह्मणस्पतिं गृणीषे । इन्द्रं श्लोको महि दैव्यः सिषक्तु यो ब्रह्मणो देवकृतस्य राजा ॥

तमु॒ ज्येष्ठं॒ नम॑सा ह॒विर्भि॑: सु॒शेवं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॑ गृणीषे । इन्द्रं॒ श्लोको॒ महि॒ दैव्य॑: सिषक्तु॒ यो ब्रह्म॑णो दे॒वकृ॑तस्य॒ राजा॑ ॥

tám u jyéṣṭhaṃ námasā havírbhiḥ suśévaṃ bráhmaṇaspátiṃ gṛṇīṣe | índraṃ ślóko máhi daívyáḥ sisaktu yó bráhmaṇo devákṛtasya rā́jā ||

Him, the eldest, with obeisance and with offerings I hymn—Brāhmaṇaspati, the beneficent. May the great divine chant attach itself to Indra, who is king of the god-fashioned Word.

तम् । ऊँ॒ इति॑ । ज्येष्ठ॑म् । नम॑सा । ह॒विःऽभिः॑ । सु॒ऽशेव॑म् । ब्रह्म॑णः । पति॑म् । गृ॒णी॒षे॒ । इन्द्र॑म् । श्लोकः॑ । महि॑ । दैव्यः॑ । सि॒स॒क्तु॒ । यः । ब्रह्म॑णः । दे॒वऽकृ॑तस्य । राजा॑ ॥तम् । ऊँ इति । ज्येष्ठम् । नमसा । हविःभिः । सुशेवम् । ब्रह्मणः । पतिम् । गृणीषे । इन्द्रम् । श्लोकः । महि । दैव्यः । सिसक्तु । यः । ब्रह्मणः । देवकृतस्य । राजा ॥tam | oṃ iti | jyeṣṭham | namasā | haviḥ-bhiḥ | su-śevam | brahmaṇaḥ | patim | gṛṇīṣe | indram | ślokaḥ | mahi | daivyaḥ | sisaktu | yaḥ | brahmaṇaḥ | deva-kṛtasya | rājā

तम्him
तम्:
कर्म (स्तुत्य/गृणीत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed / also
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
ज्येष्ठम्the eldest / most eminent
ज्येष्ठम्:
कर्म (तम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक; ज्यायस्-श्रेष्ठतम)
नमसाwith reverence
नमसा:
करण (गृणीषे—कथं? नमसा)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
हविर्भिःwith oblations
हविर्भिः:
करण (यज्ञोपहारैः)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
सुशेवम्most gracious / beneficent
सुशेवम्:
कर्म (ब्रह्मणस्पतिम्-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-शेव (प्रातिपदिक; सु + शेव ‘हित/कल्याण’)
ब्रह्मणस्पतिम्Bṛhaspati (Lord of sacred speech)
ब्रह्मणस्पतिम्:
कर्म (गृणीषे—कं? ब्रह्मणस्पतिम्)
TypeNoun (Deity name)
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक; ‘priestly prayer’s lord’)
गृणीषेI praise / sing
गृणीषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootगॄ (धातु; ‘स्तु/गाय’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (सिषक्तु—कं? इन्द्रम्)
TypeNoun (Deity name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
श्लोकःthe hymn / praise
श्लोकः:
कर्तृ (सिषक्तु—कः? श्लोकः)
TypeNoun
Rootश्लोक (प्रातिपदिक)
महिgreatly
महि:
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; ‘बहु/महदर्थे’)
दैव्यःdivine
दैव्यः:
कर्तृ (श्लोकः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धी)
सिषक्तुmay it attach / join / be directed
सिषक्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootसिषक्/सिच् (धातु; ‘संयोज/आसक्त’—Vedic injunctive/imperative usage)
यःwho
यः:
कर्तृ (राजा—यः)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मणःof the sacred formulation / prayer
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (राजा—कस्य? ब्रह्मणः)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
देवकृतस्यmade by the gods
देवकृतस्य:
सम्बन्ध (ब्रह्मणः-विशेषणम्)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootदेव-कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; देवैः कृत)
राजाking / ruler
राजा:
कर्तृ (यः—राजा)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)