HomeRig VedaMandala 7Sukta 91Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Vāyu (within Indra–Vāyu cycle)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

पीवोअन्नाँ रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः । ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन्नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥

पीवो॑अन्नाँ रयि॒वृध॑: सुमे॒धाः श्वे॒तः सि॑षक्ति नि॒युता॑मभि॒श्रीः । ते वा॒यवे॒ सम॑नसो॒ वि त॑स्थु॒र्विश्वेन्नर॑: स्वप॒त्यानि॑ चक्रुः ॥

pī́vo-annā́n rayivṛ́dhaḥ sumedhā́ḥ śvétáḥ siṣakti niyútām abhiśrī́ḥ | té vāyáve sámanaso ví tasthur víśven nárāḥ svapatyā́ni cakruḥ ||

Rich in food of force, increasers of plenitude, wise in understanding—the white splendour clings to the yoked energies. For Vāyu they stand firm, of one mind; these men have fashioned all acts of good mastery and true possession of the self.

पीवः॑ऽअन्नान् । र॒यि॒ऽवृधः॑ । सु॒ऽमे॒धाः । श्वे॒तः । सि॒ष॒क्ति॒ । नि॒ऽयुता॑म् । अ॒भि॒ऽश्रीः । ते । वा॒यवे॑ । सऽम॑नसः । वि । त॒स्थुः॒ । विश्वा॑ । इत् । नरः॑ । सु॒ऽअ॒प॒त्यानि॑ । च॒क्रुः॒ ॥पीवःअन्नान् । रयिवृधः । सुमेधाः । श्वेतः । सिषक्ति । नियुताम् । अभिश्रीः । ते । वायवे । समनसः । वि । तस्थुः । विश्वा । इत् । नरः । सुअपत्यानि । चक्रुः ॥pīvaḥ-annān | rayi-vṛdhaḥ | su-medhāḥ | śvetaḥ | siṣakti | ni-yutām | abhi-śrīḥ | te | vāyave | sa-manasaḥ | vi | tasthuḥ | viśvā | it | naraḥ | su-apatyāni | cakruḥ

पीवःrich, abundant
पीवः:
Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्) / विषय-विशेषण
TypeAdjective
Rootपीवस्- (प्रातिपदिक; ‘fat, rich, abundant’)
अन्नान्foods, provisions
अन्नान्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न- (प्रातिपदिक)
रयिवृधःincreasing wealth
रयिवृधः:
Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootरयि-वृध- (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; ‘wealth-increasing’)
सुमेधाःwise, of good insight
सुमेधाः:
Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-मेधस्- (प्रातिपदिक; ‘good-witted, wise’)
श्वेतःwhite, bright
श्वेतः:
Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootश्वेत- (प्रातिपदिक)
सिषक्तिattaches, yokes, joins
सिषक्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootसञ्ज्/सज् (धातु; ‘to attach, yoke, join’) → सिषक्ति (वेद. पुनरुक्त/इंटेन्सिव्-प्रयोगः)
नियुताम्teams (of steeds), yokes
नियुताम्:
Karma
TypeNoun
Rootनियुत्- (प्रातिपदिक; ‘yoking, team, pair’; here ‘teams/harnessings’)
अभिश्रीः(with) splendour, glory
अभिश्रीः:
Kartā (सम्बन्धेन/सहचर्येण) / सहभाव
TypeNoun
Rootअभि-श्री- (प्रातिपदिक; ‘splendour, glory’ with अभि-)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
वायवेto/for Vāyu
वायवे:
Sampradāna
TypeNoun (deity name)
Rootवायु- (प्रातिपदिक)
समनसःlike-minded
समनसः:
Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस-मनस्- (प्रातिपदिक; ‘of one mind, like-minded’)
विapart, forth
वि:
Kriyā-viśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
तस्थुःthey stood, took their stations
तस्थुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → तस्थुः (परिपूर्ण/परफेक्ट)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā (सम्बन्धेन विशेषणम्)
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
नरःmen, heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर- (प्रातिपदिक)
स्वपत्यानिtheir own possessions/household goods
स्वपत्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootस्व-पत्य- (प्रातिपदिक; ‘one’s own lordship/offspring/household’; neut. pl. as ‘one’s own possessions/household goods’)
and
:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चक्रुःthey made, fashioned
चक्रुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → चक्रुः (परिपूर्ण/परफेक्ट)