HomeRig VedaMandala 7Sukta 90Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.90

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra–Vāyu
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ईशानासो ये दधते स्वर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः । इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पृतनासु सह्युः ॥

ई॒शा॒नासो॒ ये दध॑ते॒ स्व॑र्णो॒ गोभि॒रश्वे॑भि॒र्वसु॑भि॒र्हिर॑ण्यैः । इन्द्र॑वायू सू॒रयो॒ विश्व॒मायु॒रर्व॑द्भिर्वी॒रैः पृत॑नासु सह्युः ॥

īśānā́so yé dádhate svàr no góbhir áśvebhir vásubhir híraṇyaiḥ | índravāyū sū́rayo víśvam ā́yur árvadbhir vīráiḥ pṛ́tanāsu sahyuḥ ||

Those who are masters, who set for us the luminous world (svàr), with rays and swift forces, with riches and golden substance—may such illumined heroes, O Indra–Vāyu, endure through the whole span of life and prevail in the inner battles with their charging powers.

ई॒शा॒नासः॑ । ये । दध॑ते । स्वः॑ । नः॒ । गोभिः॑ । अश्वे॑भिः । वसु॑ऽभिः । हिर॑ण्यैः । इन्द्र॑वायू॒ इति॑ । सू॒रयः॑ । विश्व॑म् । आयुः॑ । अर्व॑त्ऽभिः । वी॒रैः । पृत॑नासु । स॒ह्युः॒ ॥ईशानासः । ये । दधते । स्वः । नः । गोभिः । अश्वेभिः । वसुभिः । हिरण्यैः । इन्द्रवायू इति । सूरयः । विश्वम् । आयुः । अर्वत्भिः । वीरैः । पृतनासु । सह्युः ॥īśānāsaḥ | ye | dadhate | svaḥ | naḥ | gobhiḥ | aśvebhiḥ | vasu-bhiḥ | hiraṇyaiḥ | indravāyūiti | sūrayaḥ | viśvam | āyuḥ | arvat-bhiḥ | vīraiḥ | pṛtanāsu | sahyuḥ

ईशानासःthe ruling ones / lords
ईशानासः:
Kartā
TypeAdjective (substantivized)
Rootईशान (प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule, be master’)
येwho
ये:
Kartā (relative; refers to ईशानासः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधतेthey place / bestow / hold
दधते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (दधाति)
स्वर्णःgold
स्वर्णः:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक)
गोभिःwith cows
गोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वेभिःwith horses
अश्वेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
वसुभिःwith goods / riches
वसुभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
हिरण्यैःwith gold (ornaments/treasures)
हिरण्यैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रवायूO Indra and Vāyu
इन्द्रवायू:
(सम्बोधन)
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र-वायु (द्वन्द्व-समास; प्रातिपदिक)
सूरयःpatrons / chiefs
सूरयः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
Karma (extent/object of ‘reach/attain’ with आयुः as apposition)
TypeAdjective (used adverbially with accusative)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
आयुःlife(-span)
आयुः:
Karma
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
अर्वद्भिःwith steeds
अर्वद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक ‘steed, swift horse’)
वीरैःwith heroes/warriors
वीरैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
पृतनासुin battles
पृतनासु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृतना (प्रातिपदिक)
सह्युःmay they prevail / be victorious
सह्युः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सह् (सहते/सहति)