HomeRig VedaMandala 7Sukta 90Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.90

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Vāyu
Chandas: Jagatī (likely)

ईशानाय प्रहुतिं यस्त आनट् छुचिं सोमं शुचिपास्तुभ्यं वायो । कृणोषि तं मर्त्येषु प्रशस्तं जातोजातो जायते वाज्यस्य ॥

ई॒शा॒नाय॒ प्रहु॑तिं॒ यस्त॒ आन॒ट् छुचिं॒ सोमं॑ शुचिपा॒स्तुभ्यं॑ वायो । कृ॒णोषि॒ तं मर्त्ये॑षु प्रश॒स्तं जा॒तोजा॑तो जायते वा॒ज्य॑स्य ॥

īśānā́ya prá-hutiṃ yás ta ā́naṭ śúciṃ sómaṃ śuci-pā́s túbhyaṃ vāyo | kṛṇóṣi táṃ mártyeṣu praśastáṃ jā́to-jā́to jā́yate vā́jyasya ||

He who brings to you the forward offering for your lordship, O Vāyu—pure soma for you, the pure-drinker—you make that offering praised among mortals; again and again there is born in him the plenitude of force.

ई॒शा॒नाय॑ । प्रऽहु॑ति॒म् । यः । ते॒ । आन॑ट् । शुचि॑म् । सोम॑म् । शु॒चि॒ऽपाः॒ । तुभ्य॑म् । वा॒यो॒ इति॑ । कृ॒णोषि॑ । तम् । मर्त्ये॑षु । प्र॒ऽश॒स्तम् । जा॒तः॑ऽजा॑तः । जा॒य॒ते॒ । वा॒ज्य॑स्य ॥ईशानाय । प्रहुतिम् । यः । ते । आनट् । शुचिम् । सोमम् । शुचिपाः । तुभ्यम् । वायो इति । कृणोषि । तम् । मर्त्येषु । प्रशस्तम् । जातःजातः । जायते । वाज्यस्य ॥īśānāya | pra-hutim | yaḥ | te | ānaṭ | śucim | somam | śuci-pāḥ | tubhyam | vāyo iti | kṛṇoṣi | tam | martyeṣu | pra-śastam | jātaḥ-jātaḥ | jāyate | vājyasya

ईशानायto the lord/master
ईशानाय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootईशान (प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule, be master’)
प्रहुतिम्invocation, offering (oblation)
प्रहुतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootप्र-हूति (प्रातिपदिक; √हू ‘to call/invoke’ with प्र-)
यःwho
यः:
कर्ता
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आनट्has reached/attained
आनट्:
क्रिया
TypeVerb
Root√नश्/नट् (Vedic verb ‘to reach, attain’; with आ-)
शुचिम्bright, pure
शुचिम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
शुचिपाःpure-drinking (one who drinks the pure), i.e., Vāyu
शुचिपाः:
सम्बोधन/कर्ता (वायोः विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootशुचि-पाः (समास; शुचि + √पा ‘to drink’)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वायोO Vāyu
वायो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
कृणोषिyou make
कृणोषि:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ ‘to make, do’
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्त्येषुamong mortals
मर्त्येषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
प्रशस्तम्praised, renowned
प्रशस्तम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective (Past Passive Participle)
Rootप्र-शस्त (कृदन्त; √शंस्/शस् ‘to praise’ with प्र-)
जातोजातःborn again and again; each time born
जातोजातः:
विशेषण (कर्तुः)
TypeAdjective/Adverbial compound
Rootजात (कृदन्त; √जन् ‘to be born’) + जात (पुनरुक्ति-समास/अव्ययीभाववत् प्रयोग)
जायतेis born/arises
जायते:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् ‘to be born, arise’
वाज्यस्यof the prize/strength (victorious power)
वाज्यस्य:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective
Rootवाज्य (प्रातिपदिक; from वाज ‘prize, strength’ → ‘bringing prize/strength’)