HomeRig VedaMandala 7Sukta 84Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.84

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra–Varuṇa (implicit as addressees continuing the hymn)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

कृतं नो यज्ञं विदथेषु चारुं कृतं ब्रह्माणि सूरिषु प्रशस्ता । उपो रयिर्देवजूतो न एतु प्र णः स्पार्हाभिरूतिभिस्तिरेतम् ॥

कृ॒तं नो॑ य॒ज्ञं वि॒दथे॑षु॒ चारुं॑ कृ॒तं ब्रह्मा॑णि सू॒रिषु॑ प्रश॒स्ता । उपो॑ र॒यिर्दे॒वजू॑तो न एतु॒ प्र ण॑: स्पा॒र्हाभि॑रू॒तिभि॑स्तिरेतम् ॥

kṛtáṃ no yajñáṃ vidátheṣu cā́ruṃ kṛtáṃ bráhmāṇi sū́riṣu praśastā́ | úpo rayír devá-jūto na etu prá ṇaḥ spārhā́bhir ūtíbhis tiretam ||

Made beautiful is our sacrifice in the gatherings; made effective are the mantric formations, praised among the illumined. May the wealth of being, driven by the gods, come near to us; carry us beyond with desirable helps and protections.

कृ॒तम् । नः॒ । य॒ज्ञम् । वि॒दथे॑षु । चारु॑म् । कृ॒तम् । ब्रह्मा॑णि । सू॒रिषु॑ । प्र॒ऽश॒स्ता । उपो॒ इति॑ । र॒यिः । दे॒वऽजू॑तः । नः॒ । ए॒तु॒ । प्र । नः॒ । स्पा॒र्हाभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । ति॒रे॒त॒म् ॥कृतम् । नः । यज्ञम् । विदथेषु । चारुम् । कृतम् । ब्रह्माणि । सूरिषु । प्रशस्ता । उपो इति । रयिः । देवजूतः । नः । एतु । प्र । नः । स्पार्हाभिः । ऊतिभिः । तिरेतम् ॥kṛtam | naḥ | yajñam | vidatheṣu | cārum | kṛtam | brahmāṇi | sūriṣu | pra-śastā | upo iti | rayiḥ | deva-jūtaḥ | naḥ | etu | pra | naḥ | spārhābhiḥ | ūti-bhiḥ | tiretam

कृतम्done, accomplished
कृतम्:
कर्म (यज्ञम्-सम्बद्धम्)
TypeAdjective (past passive participle used predicatively)
Root√कृ (करोति) / कृत (ppp)
नःour
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (enclitic pronoun)
यज्ञम्sacrifice, ritual
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
विदथेषुin the assemblies/ritual sessions
विदथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
चारुम्beautiful, pleasing
चारुम्:
कर्म (यज्ञम्-सम्बद्धम्)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
कृतम्made, performed
कृतम्:
कर्म (ब्रह्माणि-सम्बद्धम्)
TypeAdjective (past passive participle)
Root√कृ / कृत (ppp)
ब्रह्माणिsacred formulations, hymns
ब्रह्माणि:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक; here ‘ब्रह्म’ = स्तोत्र/मन्त्र)
सूरिषुamong the patrons/benefactors
सूरिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
प्रशस्ताःpraised, celebrated
प्रशस्ताः:
कर्म (ब्रह्माणि-सम्बद्धम्)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootप्र-√शंस् (शंसति) → प्रशस्त (ppp)
उपोup/near; moreover (particle)
उपो:
TypeIndeclinable (particle)
Rootउप (उपसर्ग) + अव्यय ‘उ’ (निपात) / वैदिक-प्रयोगः
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
देवजूतःimpelled/sent by the gods
देवजूतः:
कर्ता (रयिः-सम्बद्धम्)
TypeAdjective
Rootदेव + जूत (ppp of √जु/√जव् ‘to impel, speed’; ‘sent/impelled’)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (enclitic pronoun)
एतुlet (it) come
एतु:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (एति)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
णःour
णः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (enclitic pronoun; वैदिक रूप)
स्पार्हाभिःwith desirable
स्पार्हाभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively with ऊतिभिः)
Rootस्पार्हा (प्रातिपदिक; ‘desired, coveted’)
ऊतिभिःhelps, protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
तिरेतम्may (he/it) carry across, bring through
तिरेतम्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√तॄ (तरति) / तिर (preverb-like) + इ (augmentless injunctive base) → तिरेत्