HomeRig VedaMandala 7Sukta 79Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.79

Rishi: Vasiṣṭha (probable)
Devata: Uṣas (with Savitṛ as simile)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

व्यञ्जते दिवो अन्तेष्वक्तून्विशो न युक्ता उषसो यतन्ते । सं ते गावस्तम आ वर्तयन्ति ज्योतिर्यच्छन्ति सवितेव बाहू ॥

व्य॑ञ्जते दि॒वो अन्ते॑ष्व॒क्तून्विशो॒ न यु॒क्ता उ॒षसो॑ यतन्ते । सं ते॒ गाव॒स्तम॒ आ व॑र्तयन्ति॒ ज्योति॑र्यच्छन्ति सवि॒तेव॑ बा॒हू ॥

vy àñjate divó ánteṣv aktū́n víśo ná yuktā́ uṣáso yatante | sáṃ te gā́vas táma ā́ vartayanti jyótir yácchanti savitéva bāhū́ ||

They extend themselves at the ends of heaven’s nights; like yoked peoples the Dawns strive onward. Thy rays (cows of light) turn back the darkness and hold out the light, as Savitṛ stretches forth his arms of impulsion.

वि । अ॒ञ्ज॒ते॒ । दि॒वः । अन्ते॑षु । अ॒क्तून् । विशः॑ । न । युक्ताः॑ । उ॒षसः॑ । य॒त॒न्ते॒ । सम् । ते॒ । गावः॑ । तमः॑ । आ । व॒र्त॒य॒न्ति॒ । ज्योतिः॑ । य॒च्छ॒न्ति॒ । स॒वि॒ताऽइ॑व । बा॒हू इति॑ ॥वि । अञ्जते । दिवः । अन्तेषु । अक्तून् । विशः । न । युक्ताः । उषसः । यतन्ते । सम् । ते । गावः । तमः । आ । वर्तयन्ति । ज्योतिः । यच्छन्ति । सविताइव । बाहू इति ॥vi | añjate | divaḥ | anteṣu | aktūn | viśaḥ | na | yuktāḥ | uṣasaḥ | yatante | sam | te | gāvaḥ | tamaḥ | ā | vartayanti | jyotiḥ | yacchanti | savitāiva | bāhū iti

व्यञ्जतेthey manifest/appear, become visible
व्यञ्जते:
Kriyā (of subject ‘उषसः’)
TypeVerb
Rootव्यञ्ज् (vy-añj) / √अञ्ज्
दिवःof heaven/sky
दिवः:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (prātipadika: दिव्/द्यौ-)
अन्तेषुat the ends/borders
अन्तेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअन्त (prātipadika)
अक्तून्nights (dark periods)
अक्तून्:
Karma
TypeNoun
Rootअक्तु (prātipadika)
विशःclans/settlements
विशः:
Kartā (simile-subject) / Upamāna
TypeNoun
Rootविश् (prātipadika)
like/as
:
Upamā-vācaka
TypeIndeclinable
Root
युक्ताःyoked, harnessed, joined
युक्ताः:
Viśeṣaṇa (of implied subject in simile: ‘विशः’)
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् → युक्त (PPP)
उषसःthe Dawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (prātipadika)
यतन्तेthey strive/press on, hasten
यतन्ते:
Kriyā (main verb of clause)
TypeVerb
Rootयत् (√यत्)
सम्together, completely
सम्:
Kriyā-viśeṣaṇa
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम्
तेfor you/to you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद् (enclitic pronoun)
गावःcows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (prātipadika)
तमःdarkness
तमः:
Karma
TypeNoun
Rootतमस् (prātipadika)
towards, hither
:
Kriyā-viśeṣaṇa
TypeIndeclinable (preverb)
Root
वर्तयन्तिthey cause to turn/roll away, drive off
वर्तयन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृत् (causative: वर्तय-)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Karma
TypeNoun
Rootज्योतिस् (prātipadika)
यच्छन्तिthey extend/grant, bestow
यच्छन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootयम् (√यम्)
सविताSavitar (the impeller Sun-god)
सविता:
Kartā (of implied comparison) / Upamāna
TypeNoun
Rootसवितृ (prātipadika)
इवlike
इव:
Upamā-vācaka
TypeIndeclinable
Rootइव
बाहूtwo arms
बाहू:
Karma (object of ‘यच्छन्ति’)
TypeNoun
Rootबाहु (prātipadika)