HomeRig VedaMandala 7Sukta 77Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.77

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭhāḥ tradition; Mandala 7 is predominantly Vasiṣṭha)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.77; verse appears in 4 pādas with ~11 syllables tendency)

अस्मे श्रेष्ठेभिर्भानुभिर्वि भाह्युषो देवि प्रतिरन्ती न आयुः । इषं च नो दधती विश्ववारे गोमदश्वावद्रथवच्च राधः ॥

अ॒स्मे श्रेष्ठे॑भिर्भा॒नुभि॒र्वि भा॒ह्युषो॑ देवि प्रति॒रन्ती॑ न॒ आयु॑: । इषं॑ च नो॒ दध॑ती विश्ववारे॒ गोम॒दश्वा॑व॒द्रथ॑वच्च॒ राध॑: ॥

asme śreṣṭhebhiḥ bhānubhir ví bhāhy uṣo devi pratirántī na ā́yuḥ | íṣaṃ ca no dádhatī viśva-vāre gomád aśvā́vad rathávat ca rā́dhaḥ ||

In us shine forth with thy most excellent rays, O Dawn, O Goddess, and make our life-force to advance unbroken. Bringing to us the impulsion of right increase, O thou of all desirable riches, set in us the plenitude—luminous rays of knowledge (go-mat), energies of will (aśva-vat), and the moving power of progress (ratha-vat).

अ॒स्मे इति॑ । श्रेष्ठे॑भिः । भा॒नुऽभिः । वि । भा॒हि॒ । उषः॑ । दे॒वि॒ । प्र॒ऽति॒रन्ती॑ । नः॒ । आयुः॑ । इष॑म् । च॒ । नः॒ । दध॑ती । वि॒श्व॒ऽवा॒रे॒ । गोऽम॑त् । अश्व॑ऽवत् । रथ॑ऽवत् । च॒ । राधः॑ ॥अस्मे इति । श्रेष्ठेभिः । भानुभिः । वि । भाहि । उषः । देवि । प्रतिरन्ती । नः । आयुः । इषम् । च । नः । दधती । विश्ववारे । गोमत् । अश्ववत् । रथवत् । च । राधः ॥asme iti | śreṣṭhebhiḥ | bhānu-bhiḥ | vi | bhāhi | uṣaḥ | devi | pra-tirantī | naḥ | āyuḥ | iṣam | ca | naḥ | dadhatī | viśva-vāre | go--mat | aśva-vat | ratha-vat | ca | rādhaḥ

अस्मेamong us / for us
अस्मे:
अधिकारण
TypePronoun
Rootअस्मद्
श्रेष्ठेभिःwith the best
श्रेष्ठेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक; √श्रि/श्रय् ‘to lean, excel’ से तुलनात्मक-श्रेष्ठ)
भानुभिःwith rays / beams
भानुभिः:
करण
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
भाहिshine forth
भाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√भा (भा दीप्तौ)
उषोO Uṣas (Dawn)
उषो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
देविO goddess
देवि:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
प्रतिरन्तीdelighting (towards us) / being gracious
प्रतिरन्ती:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Rootप्रति-√रम् (रम् क्रीडायाम्/रमणे) → ‘प्रतिरमन्ती’ (वर्तमान कृदन्त)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म (भाहि इत्यस्य—‘हमारा आयुः’ प्रकाशित/वर्धितम्) / विषय
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
इषम्nourishment, refreshment
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment’)
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
दधतीbestowing, placing
दधती:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√धा (धा धारणे/दाने)
विश्ववारेO all-lovely / all-bountiful one
विश्ववारे:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootविश्व-वार (प्रातिपदिक; ‘all-precious/desired by all’)
गोमत्rich in cows
गोमत्:
कर्म (राधः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगोमत् (प्रातिपदिक; गो + मतुप्)
अश्वावत्rich in horses
अश्वावत्:
कर्म (राधः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (प्रातिपदिक; अश्व + मतुप्)
रथवत्rich in chariots
रथवत्:
कर्म (राधः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरथवत् (प्रातिपदिक; रथ + मतुप्)
and
:
TypeIndeclinable
Root
राधःbounty, wealth
राधः:
कर्म
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)