HomeRig VedaMandala 7Sukta 77Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.77

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

देवानां चक्षुः सुभगा वहन्ती श्वेतं नयन्ती सुदृशीकमश्वम् । उषा अदर्शि रश्मिभिर्व्यक्ता चित्रामघा विश्वमनु प्रभूता ॥

दे॒वानां॒ चक्षु॑: सु॒भगा॒ वह॑न्ती श्वे॒तं नय॑न्ती सु॒दृशी॑क॒मश्व॑म् । उ॒षा अ॑दर्शि र॒श्मिभि॒र्व्य॑क्ता चि॒त्राम॑घा॒ विश्व॒मनु॒ प्रभू॑ता ॥

devā́nāṃ cákṣuḥ su-bhágā váhantī śvetáṃ náyantī su-dṛ́śīkam áśvam | uṣā́ adarśi raśmíbhir vyàktā citrā́maghā víśvam ánu prábhūtā ||

Carrying the eye of the gods, the fortunate Dawn leads the white, fair-seeing steed. Uṣas is seen, her rays clearly spread out; rich in varied gifts, she becomes powerful over all that follows.

दे॒वाना॑म् । चक्षुः॑ । सु॒ऽभगा॑ । वह॑न्ती । श्वे॒तम् । नय॑न्ती । सु॒ऽदृशी॑कम् । अश्व॑म् । उ॒षाः । अ॒द॒र्शि॒ । र॒श्मिऽभिः । विऽअ॑क्ता । चि॒त्रऽम॑घा । विश्व॑म् । अनु॑ । प्रऽभू॑ता ॥देवानाम् । चक्षुः । सुभगा । वहन्ती । श्वेतम् । नयन्ती । सुदृशीकम् । अश्वम् । उषाः । अदर्शि । रश्मिभिः । विअक्ता । चित्रमघा । विश्वम् । अनु । प्रभूता ॥devānām | cakṣuḥ | su-bhagā | vahantī | śvetam | nayantī | su-dṛśīkam | aśvam | uṣāḥ | adarśi | raśmi-bhiḥ | vi-aktā | citra-maghā | viśvam | anu | pra-bhūtā

देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
चक्षुःeye; sight
चक्षुः:
कर्तृ-समाना अधिकरण/विशेष्य (predicate nominative to उषाः)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
सुभगाfortunate; auspicious
सुभगा:
विशेषण (of उषाः)
TypeAdjective
Rootसु-भग (प्रातिपदिक)
वहन्तीbearing; carrying
वहन्ती:
कर्तृ (agreeing with उषाः)
TypeVerb (present participle)
Rootवह् (धातु)
श्वेतम्white
श्वेतम्:
कर्म (of नयन्ती)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
नयन्तीleading; bringing
नयन्ती:
कर्तृ (agreeing with उषाः)
TypeVerb (present participle)
Rootनी (धातु)
सुदृशीकम्fair-looking; beautiful to behold
सुदृशीकम्:
कर्म (of नयन्ती; qualifying अश्वम्)
TypeAdjective
Rootसु-दृशीक (प्रातिपदिक; from दृश् ‘to see’ with -īka)
अश्वम्horse
अश्वम्:
कर्म (of नयन्ती)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
उषाःUṣas; Dawn
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
अदर्शिhas appeared; was seen
अदर्शि:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
करण
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
व्यक्ताmanifest; clearly distinguished
व्यक्ता:
विशेषण/भाव (of उषाः: ‘made manifest’)
TypeAdjective (past passive participle used predicatively)
Rootवि-√अञ्ज् / √अञ्ज् (धातु) → व्यक्त (ppp as adjective)
चित्रामघाof bright bounty; richly splendid
चित्रामघा:
विशेषण (of उषाः)
TypeAdjective (epithet)
Rootचित्र-मघ (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘having splendid bounty’)
विश्वम्all; the whole (world)
विश्वम्:
कर्म (of प्रभूता, ‘over all’)
TypeAdjective/Substantive
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अनुalong; after; following
अनु:
क्रियाविशेषण (direction/sequence: ‘along, after, through’)
TypeIndeclinable
Rootअनु
प्रभूताmighty; abundant; prevailing
प्रभूता:
विशेषण/भाव (of उषाः: ‘become powerful/abundant’)
TypeAdjective (past passive participle used predicatively)
Rootप्र-√भू (धातु) → प्रभूत (ppp)