HomeRig VedaMandala 7Sukta 76Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.76

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi tradition for Maṇḍala 7)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.76; requires metrical verification against pada syllable count)

प्र मे पन्था देवयाना अदृश्रन्नमर्धन्तो वसुभिरिष्कृतासः । अभूदु केतुरुषसः पुरस्तात्प्रतीच्यागादधि हर्म्येभ्यः ॥

प्र मे॒ पन्था॑ देव॒याना॑ अदृश्र॒न्नम॑र्धन्तो॒ वसु॑भि॒रिष्कृ॑तासः । अभू॑दु के॒तुरु॒षस॑: पु॒रस्ता॑त्प्रती॒च्यागा॒दधि॑ ह॒र्म्येभ्य॑: ॥

prá me pánthā devayā́nā adṛśrann ámardhanto vásubhir íṣkṛtāsaḥ | abhūd u ketúr uṣásaḥ purástāt pratī́cy ā́gād ádhi harmyébhyaḥ ||

The paths of the gods become visible within me; strengthened and well-fashioned by the powers of abundance they move forward. The banner-sign of Dawn has come into being in front; she turns back toward us, arriving over our human habitations.

प्र । मे॒ । पन्था॑ । दे॒व॒ऽयानाः॑ । अ॒दृ॒श्र॒न् । अम॑र्धन्तः । वसु॑ऽभिः । इष्कृ॑तासः । अभू॑त् । ऊँ॒ इति॑ । के॒तुः । उ॒षसः॑ । पु॒रस्ता॑त् । प्र॒ती॒ची । आ । अ॒गा॒त् । अधि॑ । ह॒र्म्येभ्यः॑ ॥प्र । मे । पन्था । देवयानाः । अदृश्रन् । अमर्धन्तः । वसुभिः । इष्कृतासः । अभूत् । ऊँ इति । केतुः । उषसः । पुरस्तात् । प्रतीची । आ । अगात् । अधि । हर्म्येभ्यः ॥pra | me | panthā | deva-yānāḥ | adṛśran | amardhantaḥ | vasu-bhiḥ | iṣkṛtāsaḥ | abhūt | oṃ iti | ketuḥ | uṣasaḥ | purastāt | pratīcī | ā | agāt | adhi | harmyebhyaḥ

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga) अव्यय
मेof me / to me
मे:
सम्बन्ध (genitive) / सम्प्रदान (dative) संदर्भ
TypePronoun
Rootअस्मद्
पन्थाःthe path
पन्थाः:
कर्तृ (with अदृश्रन्) / विषय
TypeNoun
Rootपथ् (प्रातिपदिक: पन्था-)
देवयानाःgod-going, leading to the gods
देवयानाः:
विशेषण (पन्थाः) / कर्तृसम्बन्ध
TypeAdjective
Rootदेवयान (प्रातिपदिक; देव- + यान)
अदृश्रन्appeared, became visible
अदृश्रन्:
क्रिया (कर्तृ: पन्थाः/देवयानाः)
TypeVerb
Rootदृश्
अम्indeed (emphatic)
अम्:
TypePronoun/Particle
Rootअहम् (enclitic form) / emphatic particle
अर्धन्तःmoving/advancing, proceeding
अर्धन्तः:
कर्तृ (उषसः/ते) सहवर्ती क्रिया
TypeVerb (participle)
Rootअर्ध्
वसुभिःwith riches, with good things
वसुभिः:
करण (साधन) / सहचर्य
TypeNoun
Rootवसु
इष्कृतासःwell-prepared, well-equipped
इष्कृतासः:
विशेषण (अर्धन्तः) / कर्तृसम्बन्ध
TypeAdjective (participle-like)
Rootइष्कृत (प्रातिपदिक; √कृ + इष्- उपसर्ग/प्रत्यय; ‘well-prepared/arrayed’)
अभूत्became, arose
अभूत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
केतुःbanner, sign; light, radiance
केतुः:
कर्तृ/विषय (अभूत्)
TypeNoun
Rootकेतु
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (केतुः कस्य?)
TypeNoun
Rootउषस्
पुरस्तात्in front, in the east, beforehand
पुरस्तात्:
अधिकरण (स्थान/दिशा)
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
प्रतीचीthe one facing toward (us), westward-facing (Dawn turning toward us)
प्रतीची:
कर्तृ (आगात्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रतीच् (प्रातिपदिक) / प्रतीची-
आगात्came
आगात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (आ + गम्)
अधिupon, over
अधि:
अधिकरण-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
हर्म्येभ्यःfrom the houses, from the dwellings
हर्म्येभ्यः:
अपादान (whence) / स्रोत
TypeNoun
Rootहर्म्य