HomeRig VedaMandala 7Sukta 75Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.75

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Uṣas (in relation to Sūrya)
Chandas: Triṣṭubh (likely)

वाजिनीवती सूर्यस्य योषा चित्रामघा राय ईशे वसूनाम् । ऋषिष्टुता जरयन्ती मघोन्युषा उच्छति वह्निभिर्गृणाना ॥

वा॒जिनी॑वती॒ सूर्य॑स्य॒ योषा॑ चि॒त्राम॑घा रा॒य ई॑शे॒ वसू॑नाम् । ऋषि॑ष्टुता ज॒रय॑न्ती म॒घोन्यु॒षा उ॑च्छति॒ वह्नि॑भिर्गृणा॒ना ॥

vājínīvatī sū́ryasya yóṣā citrā́-maghā rāyá ī́śe vásūnām | ṛ́ṣi-stutā jarayántī maghónī uṣā́ ucchati váhni-bhir gṛṇānā́ ||

Force-possessing, the young bride of the Sun, rich in varied gifts, she rules the plenitudes. Praised by seers, renewing the age, the bountiful Dawn rises—sung by the flame-tongued energies of aspiration.

वा॒जिनी॑ऽवती । सूर्य॑स्य । योषा॑ । चि॒त्रऽम॑घा । रा॒यः । ई॒शे॒ । वसू॑नाम् । ऋषि॑ऽस्तुता । ज॒रय॑न्ती । म॒घोनी॑ । उ॒षाः । उ॒च्छ॒ति॒ । वह्नि॑ऽभिः । गृ॒णा॒ना ॥वाजिनीवती । सूर्यस्य । योषा । चित्रमघा । रायः । ईशे । वसूनाम् । ऋषिस्तुता । जरयन्ती । मघोनी । उषाः । उच्छति । वह्निभिः । गृणाना ॥vājinī-vatī | sūryasya | yoṣā | citra-maghā | rāyaḥ | īśe | vasūnām | ṛṣi-stutā | jarayantī | maghonī | uṣāḥ | ucchati | vahni-bhiḥ | gṛṇānā

वाजिनीवतीpossessing steeds/strength; rich in prize-winning power
वाजिनीवती:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवाजिनीवत् (प्रातिपदिक; वाजिन् + -वत्)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
योषाthe young woman/maiden (Dawn)
योषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
चित्रामघाof brilliant bounty; splendidly generous
चित्रामघा:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootचित्रामघा (प्रातिपदिक; चित्र + मघा)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
ईशेrules, has mastery
ईशे:
क्रिया
TypeVerb
Rootईश् (धातु)
वसूनाम्of goods/treasures
वसूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
ऋषिष्टुताpraised by seers
ऋषिष्टुता:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (kṛdanta epithet)
Rootऋषि-स्तुत (कृदन्त/समास; स्तु ‘to praise’ → स्तुत ‘praised’)
जरयन्तीwearing away (the darkness), making (it) wither
जरयन्ती:
कर्तृ (विशेषण/सहक्रिया)
TypeVerb-participle
Rootजरय् (धातु; ‘to make old, wear down’)
मघोनीthe bountiful one, generous lady
मघोनी:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootमघोनी (प्रातिपदिक; मघवन्-स्त्री)
उषाःDawn
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
उच्छतिshines forth, dawns
उच्छति:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद्-√श्वि/श्वि (वैदिक ‘to shine, dawn’; परस्मैपद)
वह्निभिःwith (their) hymning priests / bearers (of praise)
वह्निभिः:
करण
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
गृणानाpraising, singing (hymns)
गृणाना:
कर्तृ (विशेषण)
TypeVerb-participle
Rootगृ (धातु ‘to sing/praise’) → गृणान (कृदन्त)