HomeRig VedaMandala 7Sukta 71Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.71

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

आ वां रथमवमस्यां व्युष्टौ सुम्नायवो वृषणो वर्तयन्तु । स्यूमगभस्तिमृतयुग्भिरश्वैराश्विना वसुमन्तं वहेथाम् ॥

आ वां॒ रथ॑मव॒मस्यां॒ व्यु॑ष्टौ सुम्ना॒यवो॒ वृष॑णो वर्तयन्तु । स्यूम॑गभस्तिमृत॒युग्भि॒रश्वै॒राश्वि॑ना॒ वसु॑मन्तं वहेथाम् ॥

ā́ vāṃ rátham avamasyā́ṃ vyúṣṭau sumnā́yavo vṛ́ṣaṇo vartayantu | syū́magabhastim ṛtáyugbhir áśvair ā́śvinā vásumantaṃ vahethām ||

At the last breaking of dawn may the strong bring forward your chariot for our felicity; with horses yoked to the Truth, with hands that hold the reins well, O Aśvins, carry hither the chariot rich in inner plenitude.

आ । वा॒म् । रथ॑म् । अ॒व॒मस्या॑म् । विऽउ॑ष्टौ । सु॒म्न॒ऽयवः॑ । वृष॑णः । व॒र्त॒य॒न्तु॒ । स्यूम॑ऽगभस्तिम् । ऋ॒त॒युक्ऽभिः॑ । अश्वैः॑ । आ । अ॒श्वि॒ना॒ । वसु॑ऽमन्तम् । व॒हे॒था॒म् ॥आ । वाम् । रथम् । अवमस्याम् । विउष्टौ । सुम्नयवः । वृषणः । वर्तयन्तु । स्यूमगभस्तिम् । ऋतयुक्भिः । अश्वैः । आ । अश्विना । वसुमन्तम् । वहेथाम् ॥ā | vām | ratham | avamasyām | vi-uṣṭau | sumna-yavaḥ | vṛṣaṇaḥ | vartayantu | syūma-gabhastim | ṛtayuk-bhiḥ | aśvaiḥ | ā | aśvinā | vasu-mantam | vahethām

hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna (recipient/goal) / संबन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रonominal stem)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (prātipadika)
अवमस्याम्in the lowest/last (i.e., latest)
अवमस्याम्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअवम (superlative adj. stem)
व्युष्टौat dawn, in the dawning
व्युष्टौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootव्युष्टि (f. ‘dawning, dawn’)
सुम्नायवःseekers of favor, favor-desiring (ones)
सुम्नायवः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootसुम्नायू (adj./agent-noun from सुम्न ‘favor’)
वृषणःthe mighty (ones)
वृषणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवृषन् (adj. ‘strong, virile, mighty’)
वर्तयन्तुlet (them) set in motion / make roll
वर्तयन्तु:
Kartā
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (to turn, set in motion) → causative वर्तयति
स्यूमगभस्तिम्the chariot with well-joined hand-grips/shafts (lit. ‘well-yoked grasp’)
स्यूमगभस्तिम्:
Karma
TypeNoun (compound)
Rootस्यूम-गभस्ति (compound; gábhasti ‘hand/beam, grasp’)
ऋतयुग्भिःwith rightly-yoked
ऋतयुग्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootऋत-युग् (compound; ṛtá ‘right order’ + yug ‘yoking’)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्व (prātipadika)
आश्विनाO Aśvins
आश्विना:
— (address)
TypeAdjective (vocative)
Rootआश्विन (adj. ‘belonging to the Aśvins’)
वसुमन्तम्wealth-bringing, rich
वसुमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवसुमन्त् (adj. ‘wealthy, rich in goods’)
वहेथाम्carry/bring (you two)
वहेथाम्:
Kartā
TypeVerb
Rootवह् (to carry, convey)