HomeRig VedaMandala 7Sukta 70Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.70

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

चनिष्टं देवा ओषधीष्वप्सु यद्योग्या अश्नवैथे ऋषीणाम् । पुरूणि रत्ना दधतौ न्यस्मे अनु पूर्वाणि चख्यथुर्युगानि ॥

च॒नि॒ष्टं दे॑वा॒ ओष॑धीष्व॒प्सु यद्यो॒ग्या अ॒श्नवै॑थे॒ ऋषी॑णाम् । पु॒रूणि॒ रत्ना॒ दध॑तौ॒ न्य१॒॑स्मे अनु॒ पूर्वा॑णि चख्यथुर्यु॒गानि॑ ॥

caniṣṭáṃ devā́ óṣadhīṣv apsú yád yogyā́ aśnávaithé ṛ́ṣīṇām | purū́ṇi rátnā dádhatau ny àsmé ánu pū́rvāṇi cakhyathur yugā́ni ||

Most intimately, O gods, in the plants and in the waters you attain the things fit to be won by the seers. You place many treasures within us, and you make us see in sequence the earlier ages—so that the ancient workings become knowledge for the present journey.

च॒नि॒ष्टम् । दे॒वौ॒ । ओष॑धीषु । अ॒प्ऽसु । यत् । यो॒ग्याः । अ॒श्नवै॑थे॒ इति॑ । ऋषी॑णाम् । पु॒रूणि॑ । रत्ना॑ । दध॑तौ । नि । अ॒स्मे इति॑ । अनु॑ । पूर्वा॑णि । च॒ख्य॒थुः॒ । यु॒गानि॑ ॥चनिष्टम् । देवौ । ओषधीषु । अप्सु । यत् । योग्याः । अश्नवैथे इति । ऋषीणाम् । पुरूणि । रत्ना । दधतौ । नि । अस्मे इति । अनु । पूर्वाणि । चख्यथुः । युगानि ॥caniṣṭam | devau | oṣadhīṣu | ap-su | yat | yogyāḥ | aśnavaitheiti | ṛṣīṇām | purūṇi | ratnā | dadhatau | ni | asme iti | anu | pūrvāṇi | cakhyathuḥ | yugāni

च॒नि॒ष्टम्the least (smallest), a very small (portion)
च॒नि॒ष्टम्:
कर्म (with implied ‘you two obtained/placed’)
TypeAdjective
Rootचनिṣṭa- (superl. of cani-/cana- ‘small, little’ > ‘least/very small’; Vedic form)
दे॑वाःO gods
दे॑वाः:
सम्बोधन/कर्तृ (addressed: ‘O gods’)
TypeNoun
Rootदेव-
ओष॑धीषुin the plants (herbs)
ओष॑धीषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootओषधि-
अ॒प्सुin the waters
अ॒प्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअप्- (water)
यत्which/that
यत्:
सम्बन्ध (relative connector)
TypePronoun
Rootयद्-
योग्याःfit, capable, apt
योग्याः:
कर्तृ (of अश्नवैथे)
TypeAdjective
Rootयोग्य- (from √युज् ‘to yoke, join’)
अ॒श्नवै॑थेyou two have attained/obtained
अ॒श्नवै॑थे:
क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (अश्नोति ‘to attain, obtain, partake’)
ऋषी॑णाम्of the seers
ऋषी॑णाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootऋषि-
पु॒रूणि॒many, numerous
पु॒रूणि॒:
कर्म (with दधतौ)
TypeAdjective
Rootपुरु-
रत्ना॒treasures, gifts
रत्ना॒:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न-
दध॑तौyou two place/bestow
दध॑तौ:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (दधाति ‘to place, bestow’)
निdown, into; firmly
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि
अ॒स्मेto/for us
अ॒स्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्-
अनुafter, according to
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु
पूर्वा॑णिformer, earlier
पूर्वा॑णि:
कर्म (with चख्यथुः)
TypeAdjective
Rootपूर्व-
चख्यथुःyou two have shown/made known
चख्यथुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√ख्या (चख्यौ/चख्यथुः ‘to perceive, make known, point out’)
यु॒गानि॑ages, yokes; generations
यु॒गानि॑:
कर्म (apposition to ‘former’)
TypeNoun
Rootयुग-