Mantra 18
Sukta 7.66
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Mitra–Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh (invitation style; may show metrical resolution)
Samhita Patha (Devanagari)
दिवो धामभिर्वरुण मित्रश्चा यातमद्रुहा । पिबतं सोममातुजी ॥
Samhita Patha (IAST)
दि॒वो धाम॑भिर्वरुण मि॒त्रश्चा या॑तम॒द्रुहा॑ । पिब॑तं॒ सोम॑मातु॒जी ॥
Transliteration
divó dhā́mabhir varuṇa mitráś cā́ yā́tam adrúhā | píbatam sómam ātujī́ ||
Translation
With the stations of heaven come, O Varuṇa, and Mitra too, you who do not betray. Drink the Soma that impels swiftly onward.
Padapatha (Word Analysis)
दि॒वः । धाम॑ऽभिः । व॒रु॒ण॒ । मि॒त्रः । च॒ । आ । या॒त॒म् । अ॒द्रुहा॑ । पिब॑तम् । सोम॑म् । आ॒तु॒जी इत्या॑ऽतु॒जी ॥दिवः । धामभिः । वरुण । मित्रः । च । आ । यातम् । अद्रुहा । पिबतम् । सोमम् । आतुजी इत्यातुजी ॥divaḥ | dhāma-bhiḥ | varuṇa | mitraḥ | ca | ā | yātam | adruhā | pibatam | somam | ātujī ity ātujī
Word by Word
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation) / अधिकरण-सम्बन्धः
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ- ‘स्वर्ग/द्युलोक’)
धामभिःwith (your) abodes/splendours
धामभिः:
करण
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक: धामन् ‘धाम/तेजस्/निवास’)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (proper deity name)
Rootवरुण (प्रातिपदिक: वरुण)
मित्रःMitra
मित्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper deity name)
Rootमित्र (प्रातिपदिक: मित्र)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ
यातम्come (you two)
यातम्:
—
TypeVerb
Rootया (धातु) + आ (उपसर्ग)
अद्रुहाO you two non-injuring / non-deceiving
अद्रुहा:
सम्बोधन (epithet in address)
TypeAdjective
Rootअद्रुह् (प्रातिपदिक: अ-द्रुह् ‘अद्रोही/अहिंसक/अद्रोहिण्’)
पिबतम्drink (you two)
पिबतम्:
—
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘पिबति’)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक: सोम)
आतुजीO swift one / O impelling (swift)
आतुजी:
सम्बोधन/विशेषण (vocative epithet)
TypeAdjective (epithet)
Rootआतुज् (प्रातिपदिक: आतुज्/आतुजी ‘शीघ्रगामी/वेगवती’; वेदिक रूप)