HomeRig VedaMandala 7Sukta 62Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.62

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Dyāvā-Pṛthivī and Aditi; with Varuṇa, Vāyu, Mitra invoked as moral-vital powers
Chandas: Triṣṭubh (probable)

द्यावाभूमी अदिते त्रासीथां नो ये वां जज्ञुः सुजनिमान ऋष्वे । मा हेळे भूम वरुणस्य वायोर्मा मित्रस्य प्रियतमस्य नृणाम् ॥

द्यावा॑भूमी अदिते॒ त्रासी॑थां नो॒ ये वां॑ ज॒ज्ञुः सु॒जनि॑मान ऋष्वे । मा हेळे॑ भूम॒ वरु॑णस्य वा॒योर्मा मि॒त्रस्य॑ प्रि॒यत॑मस्य नृ॒णाम् ॥

dyā́vābhūmī adite trā́sīthāṃ no yé vāṃ jajñúḥ sujánimāna ṛṣvé | mā́ héḷe bhūma váruṇasya vāyór mā́ mitrásya priyátamasya nṛṇā́m ||

O Heaven and Earth, O Aditi, protect us—us who have come to birth in your noble becoming. May we not fall into the wrath of Varuṇa, nor into the displeasure of Vāyu; nor into the hurt of Mitra, most dear to men.

द्यावा॑भूमी॒ इति॑ । अ॒दि॒ते॒ । त्रासी॑थाम् । नः॒ । ये । वा॒म् । ज॒ज्ञुः । सु॒ऽजनि॑मानः । ऋ॒ष्वे॒ इति॑ । मा । हेळे॑ । भू॒म॒ । वरु॑णस्य । वा॒योः । मा । मि॒त्रस्य॑ । प्रि॒यऽत॑मस्य । नृ॒णाम् ॥द्यावाभूमी इति । अदिते । त्रासीथाम् । नः । ये । वाम् । जज्ञुः । सुजनिमानः । ऋष्वे इति । मा । हेळे । भूम । वरुणस्य । वायोः । मा । मित्रस्य । प्रियतमस्य । नृणाम् ॥dyāvābhūmī iti | adite | trāsīthām | naḥ | ye | vām | jajñuḥ | su-janimānaḥ | ṛṣveiti | mā | heḷe | bhūma | varuṇasya | vāyoḥ | mā | mitrasya | priya-tamasya | nṛṇām

द्यावाthe two (Heaven-)Skies
द्यावा:
Kartā
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक: द्यौ/द्याव-)
भूमीthe two Earths / Heaven-and-Earth (paired)
भूमी:
Kartā
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
अदितेO Aditi
अदिते:
(सम्बोधन) संबोधित देवता
TypeNoun (vocative)
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
त्रासीथाम्protect (you two)!
त्रासीथाम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootत्रा (धातु; ‘to protect’)
नःus / for us
नः:
Karma (प्राप्त्यर्थे) / Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद्
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
जज्ञुःhave known / recognized
जज्ञुः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु; ‘to know’)
सुजनिमानः(those) of good birth / well-born
सुजनिमानः:
Kartā (apposition to ये)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु- + जनिमन् (प्रातिपदिक; ‘good birth/origin’)
ऋष्वेO lofty ones
ऋष्वे:
(सम्बोधन) संबोधित देवता
TypeAdjective (vocative/locative nuance in Vedic)
Rootऋष्व (प्रातिपदिक; ‘lofty, exalted’)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
हेळेin (your) wrath
हेळे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहेळा/हेळि (प्रातिपदिक; ‘wrath, offense’)
भूमmay we be / let us fall
भूम:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू (धातु; ‘to be’)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
वायोःof Vāyu
वायोः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
प्रियतमस्यmost dear
प्रियतमस्य:
विशेषण (to मित्रस्य)
TypeAdjective
Rootप्रियतम (प्रातिपदिक; superlative of प्रिय)
नृणाम्of men / of people
नृणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)