HomeRig VedaMandala 7Sukta 60Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 7.60

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Devata: Mitra–Varuṇa (context continues; guardians of Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh

इमे दिवो अनिमिषा पृथिव्याश्चिकित्वांसो अचेतसं नयन्ति । प्रव्राजे चिन्नद्यो गाधमस्ति पारं नो अस्य विष्पितस्य पर्षन् ॥

इ॒मे दि॒वो अनि॑मिषा पृथि॒व्याश्चि॑कि॒त्वांसो॑ अचे॒तसं॑ नयन्ति । प्र॒व्रा॒जे चि॑न्न॒द्यो॑ गा॒धम॑स्ति पा॒रं नो॑ अ॒स्य वि॑ष्पि॒तस्य॑ पर्षन् ॥

imé divó ánimiṣā pṛthivyā́ś cikitvā́ṃso acetásaṃ nayanti | pravrā́je cin nádyo gā́dham asti pā́raṃ no asyá viṣpitásya parṣan ||

These sleepless watchers of Heaven and Earth, the wise knowers, lead even the unperceiving mind; even where the currents are for the wanderer, there is a ford—may they carry us to the farther shore of this perilous expanse.

इ॒मे । दि॒वः । अनि॑ऽमिषा । पृ॒थि॒व्याः । चि॒कि॒त्वांसः॑ । अ॒चे॒तस॑म् । न॒य॒न्ति॒ । प्र॒ऽव्रा॒जे । चि॒त् । न॒द्यः॑ । गा॒धम् । अ॒सि॒ । पा॒रम् । नः॒ । अ॒स्य । वि॒ष्पि॒तस्य॑ । प॒र्ष॒न् ॥इमे । दिवः । अनिमिषा । पृथिव्याः । चिकित्वांसः । अचेतसम् । नयन्ति । प्रव्राजे । चित् । नद्यः । गाधम् । असि । पारम् । नः । अस्य । विष्पितस्य । पर्षन् ॥ime | divaḥ | ani-miṣā | pṛthivyāḥ | cikitvāṃsaḥ | acetasam | nayanti | pra-vrāje | cit | nadyaḥ | gādham | asi | pāram | naḥ | asya | viṣpitasya | parṣan

इमेthese
इमे:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha (genitive qualifier)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘heaven’)
अनिमिषाःunblinking
अनिमिषाः:
Kartā (with इमे) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootअ-निमिष (प्रातिपदिक; न्-निमिष् ‘to wink/blink’)
पृथिव्याःof earth
पृथिव्याः:
Sambandha (genitive qualifier)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
चिकित्वांसःknowing, discerning
चिकित्वांसः:
Kartā (with इमे) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective/Participle
Root√चित् (to perceive/notice) → कृत्: क्त्वांस् (परिपूर्ण-भूतकृदन्त)
अचेतसम्the unthinking/heedless (one)
अचेतसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-चेतस् (प्रातिपदिक; चेतस् ‘mind, awareness’)
नयन्तिthey lead
नयन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√नी (to lead)
प्रव्राजेin the wandering/journey
प्रव्राजे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्र-व्राज् (प्रातिपदिक/भाव: प्रव्राज् ‘wandering, journeying, going forth’)
चित्even
चित्:
(particle)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
नद्यःrivers
नद्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
गाधम्a ford, a passable depth
गाधम्:
Kartā (with अस्ति) / Predicate-nominative
TypeNoun
Rootगाध (प्रातिपदिक; ‘ford, depth/passable place’)
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√अस् (to be)
पारम्to the far shore, across
पारम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार (प्रातिपदिक; ‘far shore, crossing’)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (beneficiary) / Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (genitive qualifier)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
विष्पितस्यof the wide/extended (one/thing)
विष्पितस्य:
Sambandha (qualifier of अस्य)
TypeAdjective
Rootवि-ष्पित (प्रातिपदिक; ‘wide/extended, spread out’—RV usage)
पर्षन्carry (us) across!
पर्षन्:
Kriyā
TypeVerb
Root√पॄ/पृ (to carry over, bring across; Vedic: ‘to ferry, save’)