HomeRig VedaMandala 7Sukta 60Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.60

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi) (traditional ascription for Maṇḍala 7)
Devata: Mitra–Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

इमे मित्रो वरुणो दूळभासोऽचेतसं चिच्चितयन्ति दक्षैः । अपि क्रतुं सुचेतसं वतन्तस्तिरश्चिदंहः सुपथा नयन्ति ॥

इ॒मे मि॒त्रो वरु॑णो दू॒ळभा॑सोऽचे॒तसं॑ चिच्चितयन्ति॒ दक्षै॑: । अपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं॒ वत॑न्तस्ति॒रश्चि॒दंह॑: सु॒पथा॑ नयन्ति ॥

imé mitró váruṇo dūḷábhāso ’cetásaṃ cic citayanti dákṣaiḥ | ápi krátum sucétasaṃ vátantas tiráś cid áṃhaḥ supáthā nayanti ||

These Mitra and Varuṇa, hard to assail, awaken even the unperceiving being by their powers of right-discrimination; shaping in us a will that is luminous in consciousness, they lead us by the good path beyond even the crookedness of sin and inner distress.

इ॒मे । मि॒त्रः । वरु॑णः । दुः॒ऽदभा॑सः । अ॒चे॒तस॑म् । चि॒त् । चि॒त॒य॒न्ति॒ । दक्षैः॑ । अपि॑ । क्रतु॑म् । सु॒चेत॑सम् । वत॑न्तः । ति॒रः । चि॒त् । अंहः॑ । सु॒ऽपथा॑ । न॒य॒न्ति॒ ॥इमे । मित्रः । वरुणः । दुःदभासः । अचेतसम् । चित् । चितयन्ति । दक्षैः । अपि । क्रतुम् । सुचेतसम् । वतन्तः । तिरः । चित् । अंहः । सुपथा । नयन्ति ॥ime | mitraḥ | varuṇaḥ | duḥ-dabhāsaḥ | acetasam | cit | citayanti | dakṣaiḥ | api | kratum | sucetasam | vatantaḥ | tiraḥ | cit | aṃhaḥ | su-pathā | nayanti

इमेthese
इमे:
Kartā
TypePronoun (Demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun (Proper/Deity)
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun (Proper/Deity)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
दूळभासःhard-to-deceive / not easily deluded
दूळभासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदूळभ (प्रातिपदिक; ‘दुर्लभ’ इत्यर्थे वैदिकरूपम्)
अचेतसम्the unthinking / the unperceiving
अचेतसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-चेतस् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable (Particle)
Rootचित् (निपात)
चितयन्तिthey make perceive / they awaken
चितयन्ति:
TypeVerb
Rootचित् (धातु; ‘चेतयति/चितयति’ = बोधयति)
दक्षैःby (their) powers/skills
दक्षैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
अपिalso; moreover
अपि:
TypeIndeclinable (Particle/Preverb)
Rootअपि (निपात)
क्रतुम्resolve; will; insight
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
सुचेतसम्well-guided / of good understanding
सुचेतसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसु-चेतस् (प्रातिपदिक)
वतन्तःmoving; proceeding
वतन्तः:
Kartā
TypeVerb (Participle)
Rootवृत्/वर्त् (धातु; ‘वर्तते/वतते’ = वर्तते, प्रवर्तते)
तिरःacross; beyond
तिरः:
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (अव्यय/उपसर्गसदृश)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable (Particle)
Rootचित् (निपात)
अंहःdistress; sin; narrowness
अंहः:
Karma
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
सुपथाby a good path; on a good way
सुपथा:
Karaṇa
TypeAdjective (used adverbially) / Instrumental noun-form
Rootसु-पथ (प्रातिपदिक)
नयन्तिthey lead
नयन्ति:
TypeVerb
Rootनी (धातु)