HomeRig VedaMandala 7Sukta 57Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 7.57

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7; hymn-level not supplied in input)
Devata: Marutāḥ
Chandas: Triṣṭubh (probable)

ऋधक्सा वो मरुतो दिद्युदस्तु यद्व आगः पुरुषता कराम । मा वस्तस्यामपि भूमा यजत्रा अस्मे वो अस्तु सुमतिश्चनिष्ठा ॥

ऋध॒क्सा वो॑ मरुतो दि॒द्युद॑स्तु॒ यद्व॒ आग॑: पुरु॒षता॒ करा॑म । मा व॒स्तस्या॒मपि॑ भूमा यजत्रा अ॒स्मे वो॑ अस्तु सुम॒तिश्चनि॑ष्ठा ॥

ṛ́dhaksā vo maruto didyúd astu yád va ā́gaḥ puruṣátā kárāma | mā́ vas tasyā́m ápi bhūmā yajatrā asmè vo astu sumatíś caníṣṭhā ||

Let your lightning be set apart from us, O Maruts, if by human failing we have done offence against you. Let us not fall into that; O adorable ones, may your most abiding right-mindedness be with us.

ऋध॑क् । सा । वः॒ । म॒रु॒तः॒ । दि॒द्युत् । अ॒स्तु॒ । यत् । वः॒ । आगः॑ । पु॒रु॒षता॑ । करा॑म । मा । वः॒ । तस्या॑म् । अपि॑ । भू॒म॒ । य॒ज॒त्राः॒ । अ॒स्मे इति॑ । वः॒ । अ॒स्तु॒ । सु॒ऽम॒तिः । चनि॑ष्ठा ॥ऋधक् । सा । वः । मरुतः । दिद्युत् । अस्तु । यत् । वः । आगः । पुरुषता । कराम । मा । वः । तस्याम् । अपि । भूम । यजत्राः । अस्मे इति । वः । अस्तु । सुमतिः । चनिष्ठा ॥ṛdhak | sā | vaḥ | marutaḥ | didyut | astu | yat | vaḥ | āgaḥ | puruṣatā | karāma | mā | vaḥ | tasyām | api | bhūma | yajatrāḥ | asme iti | vaḥ | astu | su-matiḥ | caniṣṭhā

ऋधक्साseparately, apart (indeed)
ऋधक्सा:
Adhikaraṇa (manner/way) / Avyaya-modifier
TypeIndeclinable
Rootऋधक् (avyaya-prātipadika) + सा (enclitic particle)
वःof you / for you
वः:
Sampradāna/Śeṣa (possessor/beneficiary)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (pronoun)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (prātipadika)
दिद्युद्lightning, brilliance
दिद्युद्:
Kartā/Predicative (with अस्तु)
TypeNoun/Adjective
Rootदिद्युत् (prātipadika) < √द्युत् ‘to shine’
अस्तुlet there be
अस्तु:
(copula)
TypeVerb
Root√अस् (भूवादि)
यद्वःwhatever (fault) of you
यद्वः:
Karma (of कराम) + Śeṣa (of you)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun) + वः (युष्मद्)
आगःoffence, sin
आगः:
Karma (object: ‘sin/offence’)
TypeNoun
Rootआगस् (prātipadika)
पुरुषताthrough human nature, as a man
पुरुषता:
Adhikaraṇa (manner) / Hetu (cause)
TypeIndeclinable
Rootपुरुषता (avyaya; from पुरुष + -ता)
करामmay I do / might I commit
कराम:
Kartā (implicit ‘I’)
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
माdo not
मा:
(negation)
TypeIndeclinable
Rootमा (prohibitive particle)
वःfor you / of you
वः:
Sampradāna/Adhikaraṇa (beneficiary/with respect to you)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
तस्याम्in that (matter)
तस्याम्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (demonstrative pronoun)
अपिeven, also
अपि:
(particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (particle)
भूमाmay we be
भूमा:
Kartā (implicit ‘we’)
TypeVerb
Root√भू (भवति)
यजत्राःO worshipful ones
यजत्राः:
Sambodhana (address)
TypeAdjective (vocative) / Noun-epithet
Rootयजत्र (adj. prātipadika) < √यज् ‘to worship’
अस्मेfor us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
वःof you
वः:
Śeṣa
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अस्तुlet there be
अस्तु:
(copula)
TypeVerb
Root√अस्
सुमतिःgood thought, favour
सुमतिः:
Kartā/Predicative (with अस्तु)
TypeNoun
Rootसुमति (prātipadika) = सु- + मति (< √मन् ‘to think’)
चनििष्ठाmost abiding / very firm (best)
चनििष्ठा:
Viśeṣaṇa (of सुमतिः)
TypeAdjective
Rootचनििष्ठ (superlative adj. prātipadika) < √कन्/कन्? (Vedic intensifier) + -इष्ठ