HomeRig VedaMandala 7Sukta 57Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.57

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7; hymn-level not supplied in input)
Devata: Marutāḥ
Chandas: Triṣṭubh (probable)

निचेतारो हि मरुतो गृणन्तं प्रणेतारो यजमानस्य मन्म । अस्माकमद्य विदथेषु बर्हिरा वीतये सदत पिप्रियाणाः ॥

नि॒चे॒तारो॒ हि म॒रुतो॑ गृ॒णन्तं॑ प्रणे॒तारो॒ यज॑मानस्य॒ मन्म॑ । अ॒स्माक॑म॒द्य वि॒दथे॑षु ब॒र्हिरा वी॒तये॑ सदत पिप्रिया॒णाः ॥

nicetā́ro hí marúto gṛṇántaṃ praṇetā́ro yajámānasya mánma | asmā́kam adyá vidátheṣu bárhir ā́ vītáye sadata pipriyāṇā́ḥ ||

For the Maruts are indeed discerning guides: they lead forward the thought of the sacrificer who sings. Today, in our assemblies, sit upon the sacred seat of offering for your enjoyment, taking delight in us.

नि॒चे॒तारः॑ । हि । म॒रुतः॑ । गृ॒णन्त॑म् । प्रऽने॒तारः॑ । यज॑मानस्य । मन्म॑ । अ॒स्माक॑म् । अ॒द्य । वि॒दथे॑षु । ब॒र्हिः । आ । वी॒तये॑ । स॒द॒त॒ । पि॒प्रि॒या॒णाः ॥निचेतारः । हि । मरुतः । गृणन्तम् । प्रनेतारः । यजमानस्य । मन्म । अस्माकम् । अद्य । विदथेषु । बर्हिः । आ । वीतये । सदत । पिप्रियाणाः ॥nicetāraḥ | hi | marutaḥ | gṛṇantam | pra-netāraḥ | yajamānasya | manma | asmākam | adya | vidatheṣu | barhiḥ | ā | vītaye | sadata | pipriyāṇāḥ

नि-चेतारःthe perceivers/observers (downward/within), i.e., vigilant ones
नि-चेतारः:
Kartā
TypeNoun (agent noun)
Rootचेतृ (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/notice’ से) + नि- (उपसर्ग)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
गृणन्तम्(him) praising/singing
गृणन्तम्:
Karma
TypeParticiple (present active)
Root√गॄ/गृ (गिर्/गृण्) ‘to sing/praise’ → गृणत् (वर्त. कृदन्त)
प्र-णेतारःleaders, guides
प्र-णेतारः:
Kartā
TypeNoun (agent noun)
Rootनेतृ (प्रातिपदिक; √नी ‘to lead’ से) + प्र- (उपसर्ग)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक; √यज् ‘to sacrifice’ से)
मन्मthought, intention, hymn/mental resolve
मन्म:
Karma
TypeNoun
Rootमन्मन्/मन्म (प्रातिपदिक; √मन् ‘to think’ से)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa (time)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
वि-दथेषुin the assemblies/ritual gatherings
वि-दथेषु:
Adhikaraṇa (locus)
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly/ritual session’) + वि- (उपसर्ग/प्रवृत्तिनिर्देशक)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
Kartā (as subject of ‘सदत’)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
hither, to
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वीतयेfor the feast/reception (of the gods)
वीतये:
Sampradāna (purpose/for)
TypeNoun
Rootवीति (प्रातिपदिक; ‘enjoyment/feasting, reception’)
सदतlet them sit; may they take their seat
सदत:
Kriyā
TypeVerb
Root√सद् ‘to sit’ (आशीर्लिङ्/विधिलिङ् रूप: सदत)
पिप्रिया-णाःbeing pleased, well-disposed, gratified
पिप्रिया-णाः:
Kartā (qualifier of Maruts)
TypeParticiple (stative/perfect participle)
Root√प्री ‘to please/satisfy’ → पिप्रियाण (परिपूर्ण/आत्मनेपदी कृदन्त; reduplicated perfect-type participle)