HomeRig VedaMandala 7Sukta 5Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 7.5

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha tradition for Maṇḍala 7; specific attribution within 7.5 not provided in input)
Devata: Agni Vaiśvānara / Jātavedas
Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर द्युमतीं जातवेदः । यया राधः पिन्वसि विश्ववार पृथु श्रवो दाशुषे मर्त्याय ॥

ताम॑ग्ने अ॒स्मे इष॒मेर॑यस्व॒ वैश्वा॑नर द्यु॒मतीं॑ जातवेदः । यया॒ राध॒: पिन्व॑सि विश्ववार पृ॒थु श्रवो॑ दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

tā́m agne asmè íṣam érayaśva vaiśvānara dyumatī́ṃ jāta-vedaḥ | yayā́ rā́dhaḥ pínvasi viśva-vāra pṛthú śrávo dāśúṣe mártyāya ||

That food of force, O Agni, set in motion for us—O Vaiśvānara, Jātavedas, rich in light; by which thou increasest the plenitude, O giver of all desirable things, and grantest wide fame to the mortal who offers—spreading the soul’s effective abundance.

ताम् । अ॒ग्ने॒ । अ॒स्मे इति॑ । इष॑म् । आ । ई॒र॒य॒स्व॒ । वैश्वा॑नर । द्यु॒ऽमती॑म् । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । यया॑ । राधः॑ । पिन्व॑सि । वि॒श्व॒ऽवा॒र॒ । पृ॒थु । श्रवः॑ । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥ताम् । अग्ने । अस्मे इति । इषम् । आ । ईरयस्व । वैश्वानर । द्युमतीम् । जातवेदः । यया । राधः । पिन्वसि । विश्ववार । पृथु । श्रवः । दाशुषे । मर्त्याय ॥tām | agne | asme iti | iṣam | ā | īrayasva | vaiśvānara | dyu-matīm | jāta-vedaḥ | yayā | rādhaḥ | pinvasi | viśva-vāra | pṛthu | śravaḥ | dāśuṣe | martyāya

ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इषम्refreshment; nourishment; bounty
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक)
ईरयस्वimpel; set in motion; bestow
ईरयस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootईरय् (धातु; √ईर्/ईरय् ‘प्रेरणे/उत्साहने’)
वैश्वानरO Vaiśvānara
वैश्वानर:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक; ‘सर्व-नर-सम्बन्धी’, अग्नि-विशेष)
द्युमतीम्shining; radiant
द्युमतीम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootद्युमत् (प्रातिपदिक; ‘द्युमन्’ तेजस्विन्)
जातवेदःO Jātavedas (knower of births)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेष)
ययाby which
यया:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राधःbounty; gift; favor
राधः:
कर्म
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
पिन्वसिyou make swell; you strengthen; you bestow abundantly
पिन्वसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपिन्व् (धातु; √पिव्/पिन्व् ‘वर्धने/पूरणे/प्रेरणे’)
विश्ववारO all-beloved / desired by all
विश्ववार:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-वार (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय: ‘सर्वेषां वरणीयः/प्रियः’)
पृथुbroad; wide; great
पृथु:
कर्म
TypeAdjective
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
श्रवःfame; renown
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
दाशुषेto the worshipper; to the giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple/Noun
Rootदाश्वस्/दाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश् ‘दान/यजन’ → ‘दाशुष्’ = दाता/यजमान)
मर्त्यायto the mortal
मर्त्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)