HomeRig VedaMandala 7Sukta 42Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.42

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha family, Mandala 7)
Devata: Agni (with Soma-pressing context; gods’ manifestations invoked through Agni)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical scan for certainty)

सुगस्ते अग्ने सनवित्तो अध्वा युक्ष्वा सुते हरितो रोहितश्च । ये वा सद्मन्नरुषा वीरवाहो हुवे देवानां जनिमानि सत्तः ॥

सु॒गस्ते॑ अग्ने॒ सन॑वित्तो॒ अध्वा॑ यु॒क्ष्वा सु॒ते ह॒रितो॑ रो॒हित॑श्च । ये वा॒ सद्म॑न्नरु॒षा वी॑र॒वाहो॑ हु॒वे दे॒वानां॒ जनि॑मानि स॒त्तः ॥

sugás te agne sánavitto ádhvā yukṣvā suté hárito róhitaś ca | yé vā sádmann aruṣā́ vīravā́ho huv́e devā́nāṃ jánimāni sattáḥ ||

Fair is your path, O Agni, the way that wins the treasure. Yoke, at the pressing, the tawny and the ruddy powers. Whether those ruddy ones are in the home, bearers of heroic force—I call, as one seated in the rite, the births and manifestations of the gods.

सु॒ऽगः । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । सन॑ऽवित्तः । अध्वा॑ । यु॒क्ष्व । सु॒ते । ह॒रितः॑ । रो॒हितः॑ । च॒ । ये । वा॒ । सद्म॑न् । अ॒रु॒षाः । वी॒र॒ऽवाहः॑ । हु॒वे । दे॒वाना॑म् । जनि॑मानि । स॒त्तः ॥सुगः । ते । अग्ने । सनवित्तः । अध्वा । युक्ष्व । सुते । हरितः । रोहितः । च । ये । वा । सद्मन् । अरुषाः । वीरवाहः । हुवे । देवानाम् । जनिमानि । सत्तः ॥su-gaḥ | te | agne | sana-vittaḥ | adhvā | yukṣva | sute | haritaḥ | rohitaḥ | ca | ye | vā | sadman | aruṣāḥ | vīra-vāhaḥ | huve | devānām | janimāni | sattaḥ

सु॒गःeasy (to go), good
सु॒गः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसु-ग (प्रातिपदिक: सुग) < गम्/ग॑म् (गमन)
तेfor you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सनवित्तःwell-won / well-found
सनवित्तः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Root√सन्/सन् (to win, obtain) + √विद् (to find/know) → कृत्-समास/बहुव्रीहि-भावः (प्रातिपदिक: सनवित्त)
अध्वाpath, course
अध्वा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
युक्ष्वyoke! harness!
युक्ष्व:
Kriyā
TypeVerb
Root√युज् (युजँ)
सुतेin the pressed Soma
सुते:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Root√सु (to press Soma) → सुत (कृदन्त/भूतकृत)
हरितःthe tawny (mares)
हरितः:
Karma
TypeNoun
Rootहरित् (प्रातिपदिक)
रोहितःthe ruddy (ones/steeds)
रोहितः:
Karma
TypeNoun
Rootरोहित (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
वाor / indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
सद्मन्in the seat/dwelling
सद्मन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसद्मन् (प्रातिपदिक)
अरुषाःruddy, bright
अरुषाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअरुष (प्रातिपदिक)
वीरवाहःbearing heroes / bringing men
वीरवाहः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवीर-वाह (समास; प्रातिपदिक: वीरवाह) < वह् (to carry)
हुवेI invoke
हुवे:
Kriyā
TypeVerb
Root√हू (ह्वे/हूयते; to call, invoke)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जनिमानिbirths, origins
जनिमानि:
Karma
TypeNoun
Rootजनिमन् (प्रातिपदिक; ‘birth, origin’)
सत्तःseated / being present
सत्तः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Root√सद् (to sit) → सत्त (PPP) / ‘seated, present’