HomeRig VedaMandala 7Sukta 38Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 7.38

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.38)
Devata: Savitar (with Bhaga as associated distributor)
Chandas: Triṣṭubh (probable; not explicitly provided in input)

उदु ष्य देवः सविता ययाम हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत् । नूनं भगो हव्यो मानुषेभिर्वि यो रत्ना पुरूवसुर्दधाति ॥

उदु॒ ष्य दे॒वः स॑वि॒ता य॑याम हिर॒ण्ययी॑म॒मतिं॒ यामशि॑श्रेत् । नू॒नं भगो॒ हव्यो॒ मानु॑षेभि॒र्वि यो रत्ना॑ पुरू॒वसु॒र्दधा॑ति ॥

údu ṣyá deváḥ savitā́ yayāma hiraṇyáyīm amátiṃ yā́m áśiśret | nūnáṃ bhágo hávyo mā́nuṣebhir ví yó rátnā puru-vásur dádhāti ||

Up has gone this god Savitar, setting in motion the golden thought which he has made to flow. Now Bhaga, to be invoked by men, distributes the treasures—he who carries many riches within his being.

उत् । ऊँ॒ इति॑ । स्यः । दे॒वः । स॒वि॒ता । य॒या॒म॒ । हि॒र॒ण्ययी॑म् । अ॒मति॑म् । याम् । अशि॑श्रेत् । नू॒नम् । भगः॑ । हव्यः॑ । मानु॑षेभिः । वि । यः । रत्ना॑ । पु॒रु॒ऽवसुः॑ । दधा॑ति ॥उत् । ऊँ इति । स्यः । देवः । सविता । ययाम । हिरण्ययीम् । अमतिम् । याम् । अशिश्रेत् । नूनम् । भगः । हव्यः । मानुषेभिः । वि । यः । रत्ना । पुरुवसुः । दधाति ॥ut | oṃ iti | syaḥ | devaḥ | savitā | yayāma | hiraṇyayīm | amatim | yām | aśiśret | nūnam | bhagaḥ | havyaḥ | mānuṣebhiḥ | vi | yaḥ | ratnā | puru-vasuḥ | dadhāti

उदुup, forth
उदु:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) + उ (अव्यय/निपात) → उदु
ष्यindeed, just
ष्य:
TypeIndeclinable
Rootष्य (निपात; वैदिक) = स्म/एव/खलु (प्रायः बलार्थक)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सविताSavitar
सविता:
Kartā (देवः सविता—समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
ययामhas gone forth / has set in motion
ययाम:
TypeVerb
Rootया (धातु)
हिरण्ययीम्golden
हिरण्ययीम्:
Karma (अमतिम् विशेषण)
TypeAdjective
Rootहिरण्ययी (प्रातिपदिक; हिरण्य + यत्/यी)
अमतिम्(his) thought/insight; intention
अमतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमति (प्रातिपदिक; अ- + मति)
याम्which
याम्:
Karma (अमतिम् प्रति अन्वयः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अशिश्रेत्has rested on / has leaned on / has resorted to
अशिश्रेत्:
TypeVerb
Rootश्रि (धातु) / श्रय् (वैदिक प्रयोग)
नूनम्now; surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
भगःBhaga (the distributor of fortune)
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
हव्यःto be invoked/oblated; worthy of offering
हव्यः:
Kartā-विशेषण (भगः)
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
मानुषेभिःby men; with humans
मानुषेभिः:
Karaṇa (आह्वान/स्तुति-करणम्) अथवा सहकारक
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
विapart; forth; distributively
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā (दधा॑ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रत्नाtreasures
रत्ना:
Karma
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
पुरुवसुःrich in many goods
पुरुवसुः:
Kartā-विशेषण (यः/भगः)
TypeAdjective
Rootपुरुवसु (प्रातिपदिक; पुरु + वसु)
दधातिplaces; bestows
दधाति:
TypeVerb
Rootधा (धातु)