HomeRig VedaMandala 7Sukta 36Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 7.36

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Devata: Rudra (explicit in pāda 2; verse may pivot within a multi-deity hymn sequence)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

यजन्ते अस्य सख्यं वयश्च नमस्विनः स्व ऋतस्य धामन् । वि पृक्षो बाबधे नृभिः स्तवान इदं नमो रुद्राय प्रेष्ठम् ॥

यज॑न्ते अस्य स॒ख्यं वय॑श्च नम॒स्विन॒: स्व ऋ॒तस्य॒ धाम॑न् । वि पृक्षो॑ बाबधे॒ नृभि॒: स्तवा॑न इ॒दं नमो॑ रु॒द्राय॒ प्रेष्ठ॑म् ॥

yájante asya sakhyáṃ váyaś ca namasvínaḥ svá ṛtásya dhā́man | ví pṛ́kṣo bābadhe nṛ́bhiḥ stávāna idáṃ námo rudrā́ya préṣṭham ||

The doers of adoration worship his comradeship and his vital increase, in the own home of ṛta. The strengthening force spreads wide when praised by men: this is the dearest homage to Rudra—the power that makes the being intensely awake.

यज॑न्ते । अ॒स्य॒ । स॒ख्यम् । वयः॑ । च॒ । न॒म॒स्विनः॑ । स्वे । ऋ॒तस्य॑ । धाम॑न् । वि । पृक्षः॑ । बा॒ब॒धे॒ । नृऽभिः॑ । स्तवा॑नः । इ॒दम् । नमः॑ । रु॒द्राय॑ । प्रेष्ठ॑म् ॥यजन्ते । अस्य । सख्यम् । वयः । च । नमस्विनः । स्वे । ऋतस्य । धामन् । वि । पृक्षः । बाबधे । नृभिः । स्तवानः । इदम् । नमः । रुद्राय । प्रेष्ठम् ॥yajante | asya | sakhyam | vayaḥ | ca | namasvinaḥ | sve | ṛtasya | dhāman | v i | pṛkṣaḥ | bābadhe | nṛ-bhiḥ | stavānaḥ | idam | namaḥ | rudrāya | preṣṭham

यजन्तेthey worship / they sacrifice
यजन्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयज्
अस्यof him / of this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्य-रूप)
सख्यम्friendship, alliance
सख्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
वयःvital strength / vigor (life-force)
वयः:
कर्म (यजन्ते इति सह)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
नमस्विनःthe reverent ones / worshippers
नमस्विनः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootनमस्विन् (प्रातिपदिक)
स्वःindeed / of themselves
स्वः:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्व (अव्यय/निपात; वैदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order, truth)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
धामन्in the abode / station
धामन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable
Rootवि
पृक्षःthe strong one / the vigorous (hero)
पृक्षः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृक्ष (प्रातिपदिक; वैदिक)
बाबधेhas become manifest / has grown strong
बाबधे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध्
नृभिःby men / with heroes
नृभिः:
करण
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
स्तवानःbeing praised / praising
स्तवानः:
कर्तृ (पृक्षः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तवान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
नमःobeisance, homage
नमः:
कर्म
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
रुद्रायto Rudra
रुद्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
प्रेष्ठम्most dear / most excellent
प्रेष्ठम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेष्ठ (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘प्रिय’ का अतिशय)