HomeRig VedaMandala 7Sukta 36Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 7.36

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Devata: Sarasvatī (explicit), with river-powers (Sindhu-mātā imagery)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

आ यत्साकं यशसो वावशानाः सरस्वती सप्तथी सिन्धुमाता । याः सुष्वयन्त सुदुघाः सुधारा अभि स्वेन पयसा पीप्यानाः ॥

आ यत्सा॒कं य॒शसो॑ वावशा॒नाः सर॑स्वती स॒प्तथी॒ सिन्धु॑माता । याः सु॒ष्वय॑न्त सु॒दुघा॑: सुधा॒रा अ॒भि स्वेन॒ पय॑सा॒ पीप्या॑नाः ॥

ā́ yát sā́kaṃ yaśáso vāvaśānā́ḥ sárasvatī saptáthī síndhumātā́ | yā́ḥ suṣváyanta su-dúghāḥ su-dhārā́ abhí svéna páyasā pī́pyānāḥ ||

When, together, the glorious ones press forward—Sarasvatī of sevenfold paths, mother of the rivers—those streams, good-milking and of fair flow, swell with their own milk: they nourish the being with self-born abundance of light.

आ । यत् । सा॒कम् । य॒शसः॑ । वा॒व॒शा॒नाः । सर॑स्वती । स॒प्तथी॑ । सिन्धु॑ऽमाता । याः । सु॒स्वय॑न्त । सु॒ऽदुघाः॑ । सु॒ऽधा॒राः । अ॒भि । स्वेन॑ । पय॑सा । पीप्या॑नाः ॥आ । यत् । साकम् । यशसः । वावशानाः । सरस्वती । सप्तथी । सिन्धुमाता । याः । सुस्वयन्त । सुदुघाः । सुधाराः । अभि । स्वेन । पयसा । पीप्यानाः ॥ā | yat | sākam | yaśasaḥ | vāvaśānāḥ | sarasvatī | saptathī | sindhu-mātā | yāḥ | susvayanta | su-dughāḥ | su-dhārāḥ | abhi | svena | payasā | pīpyānāḥ

hither; towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
यत्which; that
यत्:
(सम्बन्ध/विशेषण)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
साकम्together (with)
साकम्:
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
यशसःof glory; of fame
यशसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootयशस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
वावशानाःeagerly desiring; yearning
वावशानाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Root√वश् (वशँ—इच्छायाम्/वशे) > वावशान (कृदन्त)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्ता
TypeNoun (Proper)
Rootसरस्वती (स्त्री प्रातिपदिक)
सप्तथीhaving seven paths; sevenfold-streamed
सप्तथी:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootसप्तथी (स्त्री प्रातिपदिक; ‘सप्त-पथ’)
सिन्धुमाताmother of the Sindhu(s)/rivers
सिन्धुमाता:
कर्ता-विशेषण
TypeNoun (Compound epithet)
Rootसिन्धु-माता (समास; माता)
याःwho (those who)
याः:
कर्ता
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुष्वयन्तthey flowed well; they set flowing
सुष्वयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्वि/√स्वय् (स्वयँ/स्वि—प्रस्रवणे/प्रेरणे; Vedic) > सुष्वयन्त (तिṅanta)
सुदुघाःgood-milking; richly yielding
सुदुघाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-दुघा (दुघा ‘milking, yielding’)
सुधाराःwith good streams; fair-flowing
सुधाराः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective/Noun
Rootसु-धारा (धारा ‘stream’)
अभिtowards; upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
स्वेनwith their own
स्वेन:
करण
TypePronoun (Adjectival)
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पयसाwith milk; with nourishing fluid
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
पीप्यानाःswelling; becoming full (with nourishment)
पीप्यानाः:
कर्ता-विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Root√प्याय् (प्यायँ—वृद्धौ/पुष्टौ) > पीप्यान (कृदन्त)