Mantra 8
Sukta 7.34
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni (explicit) as the accomplisher who aligns the rite with Ṛta
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
ह्वयामि देवाँ अयातुरग्ने साधन्नृतेन धियं दधामि ॥
Samhita Patha (IAST)
ह्वया॑मि दे॒वाँ अया॑तुरग्ने॒ साध॑न्नृ॒तेन॒ धियं॑ दधामि ॥
Transliteration
hvayā́mi devā́n ayā́tur agne sā́dhan ṛténa dhíyaṃ dadhāmi
Translation
I call the gods, O Agni, free from crookedness; accomplishing by Ṛta, I set my thought in place—so the will may be straight and effective.
Padapatha (Word Analysis)
ह्वया॑मि । दे॒वान् । अया॑तुः । अ॒ग्ने॒ । साध॑न् । ऋ॒तेन॑ । धिय॑म् । द॒धा॒मि॒ ॥ह्वयामि । देवान् । अयातुः । अग्ने । साधन् । ऋतेन । धियम् । दधामि ॥hvayāmi | devān | ayātuḥ | agne | sādhan | ṛtena | dhiyam | dadhāmi
Word by Word
ह्वयामिI invoke / call
ह्वयामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वा) ‘आह्वाने’
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक) < √दिव् ‘दीप्तौ’
अयातुःnon-harmful; free from sorcery/demonic influence
अयातुः:
कर्म (देवान्-विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootअ-यातु- (प्रातिपदिक; ‘non-harm/without yātu (demonic sorcery)’; यातु- ‘यातु/यातुधान’ से निषेध)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक) < √अग्/अञ्ज् (वैदिक व्युत्पत्तिः; ‘fire’)
साधन्accomplishing; effecting
साधन्:
कर्तृ-विशेषण (अग्नेः)
TypeVerb (participle used predicatively)
Root√साध् ‘सिद्धौ/साधने’ (वर्तमान कृदन्त) / साध्- (धातु)
ऋतेनby/with ṛta (truth, cosmic order)
ऋतेन:
करण
TypeNoun
Rootऋत- (प्रातिपदिक) < √ऋ ‘गत्यर्थ/ऋत- ‘cosmic order, truth’’
धियम्thought; inspired insight
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि- (प्रातिपदिक) < √धी ‘बुद्धौ/धारणे’
दधामिI place; I set
दधामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√धा ‘धारणे/स्थापने’