Mantra 4
Sukta 7.34
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra (by simile/evocation) as model of bestowing force; hymn-context includes multiple powers
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
आ धूर्ष्वस्मै दधाताश्वानिन्द्रो न वज्री हिरण्यबाहुः ॥
Samhita Patha (IAST)
आ धू॒र्ष्व॑स्मै॒ दधा॒ताश्वा॒निन्द्रो॒ न व॒ज्री हिर॑ण्यबाहुः ॥
Transliteration
ā́ dhūrṣv asmai dadhātā́śvān índro ná vajrī́ híraṇyabāhuḥ
Translation
Set for him the conquering powers—like Indra the bearer of the thunder-force, the golden-armed—bestow the steeds of energy that carry the work forward.
Padapatha (Word Analysis)
आ । धू॒र्षु । अ॒स्मै॒ । दधा॑त । अश्वा॑न् । इन्द्रः॑ । न । व॒ज्री । हिर॑ण्यऽबाहुः ॥आ । धूर्षु । अस्मै । दधात । अश्वान् । इन्द्रः । न । वज्री । हिरण्यबाहुः ॥ā | dhūrṣu | asmai | dadhāta | aśvān | indraḥ | na | vajrī | hiraṇya-bāhuḥ
Word by Word
आhither; forth; unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
धूर्ष्वin/at the stronghold; in the firm place
धूर्ष्व:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधृष् (धातु) / धूर्षु (प्रातिपदिक)
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधातlet him place; let him bestow
दधात:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु)
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
नlike; as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वज्रीthe wielder of the thunderbolt
वज्री:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
हिरण्यबाहुःgolden-armed
हिरण्यबाहुः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootहिरण्य-बाहु (प्रातिपदिक; समासः कर्मधारयः/बहुव्रीहिः-स्वरूपेण ‘golden-armed’)