HomeRig VedaMandala 7Sukta 31Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 7.31

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

उरुव्यचसे महिने सुवृक्तिमिन्द्राय ब्रह्म जनयन्त विप्राः । तस्य व्रतानि न मिनन्ति धीराः ॥

उ॒रु॒व्यच॑से म॒हिने॑ सुवृ॒क्तिमिन्द्रा॑य॒ ब्रह्म॑ जनयन्त॒ विप्रा॑: । तस्य॑ व्र॒तानि॒ न मि॑नन्ति॒ धीरा॑: ॥

uru-vyácase mahíne su-vṛktím índrāya bráhma janayanta víprāḥ | tásya vratā́ni ná minanti dhī́rāḥ ||

For the wide-pervading, the mighty, the seers bring forth the well-shaped word as a mantric power for Indra; his laws of working the steadfast thinkers do not violate.

उ॒रु॒ऽव्यच॑से । म॒हिने॑ । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । इन्द्रा॑य । ब्रह्म॑ । ज॒न॒य॒न्त॒ । विप्राः॑ । तस्य॑ । व्र॒तानि॑ । न । मि॒न॒न्ति॒ । धीराः॑ ॥उरुव्यचसे । महिने । सुवृक्तिम् । इन्द्राय । ब्रह्म । जनयन्त । विप्राः । तस्य । व्रतानि । न । मिनन्ति । धीराः ॥uru-vyacase | mahine | su-vṛktim | indrāya | brahma | janayanta | viprāḥ | tasya | vratāni | na | minanti | dhīrāḥ

उरुव्यचसेto the wide-spreading (one)
उरुव्यचसे:
सम्प्रदान (to/for whom)
TypeAdjective (used substantively as epithet)
Rootउरुव्यचस् (प्रातिपदिक; उरु- + व्यचस् < √व्यच् ‘व्याप्तौ/विस्तारे’)
महिनेto the great (one)
महिने:
सम्प्रदान
TypeAdjective (epithet)
Rootमहि (प्रातिपदिक; ‘महान्/महत्त्व’)
सुवृक्तिम्a well-fashioned hymn/praise
सुवृक्तिम्:
कर्म (what is produced/offered)
TypeNoun
Rootसु-वृक्ति (प्रातिपदिक; सु- + वृक्ति < √वृज्/√वृक् ‘वर्जने/वृञ्जने’ → ‘स्तुति/रचना’)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ब्रह्मa sacred formulation/chant
ब्रह्म:
कर्म (what is generated/uttered)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक; ‘स्तोत्र/मन्त्र/ब्रह्म’)
जनयन्तthey generated/produced
जनयन्त:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
विप्राःthe inspired seers/poets
विप्राः:
कर्तृ (doer)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक; ‘प्रेरित/कवि/ऋषि’)
तस्यof him (of that one)
तस्य:
सम्बन्ध (genitive: ‘of him’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
व्रतानिthe ordinances/vows
व्रतानि:
कर्म (object of ‘do not violate’)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक; ‘व्रत/नियम/आदेश’)
not
:
TypeIndeclinable
Root
मिनन्तिthey violate/diminish
मिनन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√मि (हिंसायाम्/क्षये; ‘to diminish, violate’)
धीराःthe steadfast/wise (ones)
धीराः:
कर्तृ (doer)
TypeAdjective (substantive)
Rootधीरा (प्रातिपदिक; ‘धीर/प्रज्ञावान्’)