HomeRig VedaMandala 7Sukta 31Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 7.31

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

इन्द्रं वाणीरनुत्तमन्युमेव सत्रा राजानं दधिरे सहध्यै । हर्यश्वाय बर्हया समापीन् ॥

इन्द्रं॒ वाणी॒रनु॑त्तमन्युमे॒व स॒त्रा राजा॑नं दधिरे॒ सह॑ध्यै । हर्य॑श्वाय बर्हया॒ समा॒पीन् ॥

índraṃ vā́ṇīr ánuttamanyum evá satrā́ rājā́naṃ dadhire sáhadhyai | háryaśvāya barhaya sám āpī́n ||

The voices set Indra—of unsurpassed force of ardor—as the king, for a victorious companionship; for him of tawny steeds, they spread the seat and gather the plenitudes.

इन्द्र॑म् । वाणीः॑ । अनु॑त्तऽमन्युम् । ए॒व । स॒त्रा । राजा॑नम् । द॒धि॒रे॒ । सह॑ध्यै । हरि॑ऽअश्वाय । ब॒र्ह॒य॒ । सम् । आ॒पीन् ॥इन्द्रम् । वाणीः । अनुत्तमन्युम् । एव । सत्रा । राजानम् । दधिरे । सहध्यै । हरिअश्वाय । बर्हय । सम् । आपीन् ॥indram | vāṇīḥ | anutta-manyum | eva | satrā | rājānam | dadhire | sahadhyai | hari-aśvāya | barhaya | sam | āpīn

इन्द्रम्Indra (as object of praise/choice)
इन्द्रम्:
कर्म (स्तुत्य/प्राप्त्य-विषय)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाणीःvoices, hymns (utterances)
वाणीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
अनुत्तमन्unsurpassed, best
अनुत्तमन्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक; अनु-उत्तम)
युम्you
युम्:
कर्म (सम्बोधन-प्रसङ्गे लक्ष्य)
TypePronoun
Rootयु (सर्वनाम-प्रातिपदिक; 2nd person enclitic)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सत्राalways, continually
सत्रा:
TypeIndeclinable
Rootसत्रा
राजानम्king
राजानम्:
कर्म (दधिरे इति)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed/held; they have set (as)
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु) [दधि-रे]
सहध्यैfor companionship/for alliance; for being a co-actor (purpose)
सहध्यै:
सम्प्रदान/प्रयोजन (दधिरे—कस्य प्रयोजनाय)
TypeNoun (purpose-dative) / Kṛdanta-based
Rootसहध्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; सह + धा/धि-आधार, ‘to endure/withstand’ → ‘companion/ally/one to be withstood/with whom to contend’), दातिव-रूपेण
हर्यश्वायto/for the tawny-horsed (Indra)
हर्यश्वाय:
सम्प्रदान (यस्यार्थे)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootहर्यश्व (प्रातिपदिक; ‘having tawny horses’)
बर्हयाwith the barhis (sacrificial grass/seat)
बर्हया:
करण
TypeNoun
Rootबर्हय (प्रातिपदिक; ‘with the sacred grass/seat’, instr. of means)
समापीन्those who have come near / the approaching ones
समापीन्:
कर्म (अभिप्रेत-समूह)
TypeAdjective
Rootसमापिन् (प्रातिपदिक; सम्-आप्/आपि ‘to reach/attain’ → ‘approaching/attained/near’)