HomeRig VedaMandala 7Sukta 29Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.29

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)

ब्रह्मन्वीर ब्रह्मकृतिं जुषाणोऽर्वाचीनो हरिभिर्याहि तूयम् । अस्मिन्नू षु सवने मादयस्वोप ब्रह्माणि शृणव इमा नः ॥

ब्रह्म॑न्वीर॒ ब्रह्म॑कृतिं जुषा॒णो॑ऽर्वाची॒नो हरि॑भिर्याहि॒ तूय॑म् । अ॒स्मिन्नू॒ षु सव॑ने मादय॒स्वोप॒ ब्रह्मा॑णि शृणव इ॒मा न॑: ॥

bráhman vī́ra bráhma-kṛtiṃ juṣāṇó ’rvācī́nó háribhir yāhi tū́yam | asmínn ū ṣú sávane mādayasvópa bráhmāṇi śṛṇava imā́ naḥ ||

O heroic Indra, delighting in the fashioned brahman, come swiftly toward us with your tawny powers. In this Soma pressing, be intoxicated with the delight; and near us, listen to these our inspired utterances.

ब्रह्म॑न् । वी॒र॒ । ब्रह्म॑ऽकृतिम् । जु॒षा॒णः । अ॒र्वा॒ची॒नः । हरि॑ऽभिः । या॒हि॒ । तूय॑म् । अ॒स्मिन् । ऊँ॒ इति॑ । सु । सव॑ने । मा॒द॒य॒स्व॒ । उप॑ । ब्रह्मा॑णि । शृ॒ण॒वः॒ । इ॒मा । नः॒ ॥ब्रह्मन् । वीर । ब्रह्मकृतिम् । जुषाणः । अर्वाचीनः । हरिभिः । याहि । तूयम् । अस्मिन् । ऊँ इति । सु । सवने । मादयस्व । उप । ब्रह्माणि । शृणवः । इमा । नः ॥brahman | vīra | brahma-kṛtim | juṣāṇaḥ | arvācīnaḥ | hari-bhiḥ | yāhi | tūyam | asmin | oṃ iti | su | savane | mādayasva | upa | brahmāṇi | śṛṇavaḥ | imā | naḥ

ब्रह्मन्O (one) of/with sacred hymn; O Brahman (hymn/holy power)
ब्रह्मन्:
सम्बोधन (addressed entity)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) < √बृह् ‘वर्धने’ (निरुक्त-सम्बन्ध) / ‘ब्रह्म’ = स्तोत्र/प्रार्थना
वीरO hero
वीर:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
ब्रह्मकृतिम्the hymn-making / the sacred composition
ब्रह्मकृतिम्:
कर्म (of जुषाणः) / object of delight
TypeNoun
Rootब्रह्मकृति (प्रातिपदिक) = ब्रह्मन् + कृति (√कृ ‘करणे’)
जुषाणःdelighting in; accepting gladly
जुषाणः:
कर्तृ (of याहि) / attendant circumstance
TypeVerb (participle)
Root√जुष् (सेवने/प्रीतौ) → जुषाण (शानच्)
अर्वाचीनःturned hither; facing towards us
अर्वाचीनः:
कर्तृ-विशेषण (of implied ‘त्वम्’/इन्द्र)
TypeAdjective
Rootअर्वाचीन (प्रातिपदिक) < अवाच्/अर्वाच् ‘इहाभिमुख’
हरिभिःwith the (two) tawny steeds
हरिभिः:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) ‘हरिताश्व’ (इन्द्रस्य अश्वौ)
याहिcome; drive hither
याहि:
क्रिया (imperative)
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थे)
तूयम्swiftly
तूयम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतूयम् (अव्यय) < तूय ‘शीघ्र’
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed; just
:
सम्बन्ध/बलवर्धक
TypeParticle
Rootऊ (निपात)
षुnow; pray
षु:
सम्बन्ध/अनुनय
TypeParticle
Rootषु (निपात)
सवनेat the Soma-pressing; in the libation
सवने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक) < √सु (सोम-प्रसवने) ‘pressing’
मादयस्वbe exhilarated; gladden thyself
मादयस्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√मद् (हर्षे/मत्तत्वे) → मादय (णिच्) + स्व (आत्मनेपद)
उपnear; towards
उप:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
ब्रह्माणिthe hymns; sacred utterances
ब्रह्माणि:
कर्म (of शृणव)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
शृणवhear; listen
शृणव:
क्रिया
TypeVerb
Root√श्रु (श्रवणे)
इमाthese
इमा:
कर्म (apposition to ब्रह्माणि)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / of us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)