HomeRig VedaMandala 7Sukta 24Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.24

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; Maṇḍala 7 attribution)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

गृभीतं ते मन इन्द्र द्विबर्हाः सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि । विसृष्टधेना भरते सुवृक्तिरियमिन्द्रं जोहुवती मनीषा ॥

गृ॒भी॒तं ते॒ मन॑ इन्द्र द्वि॒बर्हा॑: सु॒तः सोम॒: परि॑षिक्ता॒ मधू॑नि । विसृ॑ष्टधेना भरते सुवृ॒क्तिरि॒यमिन्द्रं॒ जोहु॑वती मनी॒षा ॥

gṛbhītaṃ te maná indra dvi-barhāḥ sutáḥ sómaḥ pári-siktā mádhūni | visṛ́ṣṭa-dhenā bharate su-vṛ́ktir iyám índraṃ jóhuvatī manīṣā ||

O Indra, thy mind is held and fastened by the Soma pressed with its double strength, its honeyed essences poured all around. This well-fashioned speech, releasing the streams of abundance, bears itself forward—this illumined thought invoking Indra for the rapture and the increase.

गृ॒भी॒तम् । ते॒ । मनः॑ । इ॒न्द्र॒ । द्वि॒ऽबर्हाः॑ । सु॒तः । सोमः॑ । परि॑ऽसिक्ता । मधू॑नि । विसृ॑ष्टऽधेना । भ॒र॒ते॒ । सु॒ऽवृ॒क्तिः । इ॒यम् । इन्द्र॑म् । जोहु॑वती । म॒नी॒षा ॥गृभीतम् । ते । मनः । इन्द्र । द्विबर्हाः । सुतः । सोमः । परिसिक्ता । मधूनि । विसृष्टधेना । भरते । सुवृक्तिः । इयम् । इन्द्रम् । जोहुवती । मनीषा ॥gṛbhītam | te | manaḥ | indra | dvi-barhāḥ | sutaḥ | somaḥ | pari-siktā | madhūni | visṛṣṭa-dhenā | bharate | su-vṛktiḥ | iyam | indram | johuvatī | manīṣā

गृभीतम्seized, grasped
गृभीतम्:
कर्म (गृहीतं मनः = ‘seized mind’)
TypeParticiple/Adjective
Rootग्रह् (√ग्रह्) → गृभीत (PPP)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (possessor)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
मनःmind
मनः:
कर्म (with गृभीतम्)
TypeNoun
Rootमनस्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
द्विबर्हाःO two-seated / having two barhis (two ritual seats)
द्विबर्हाः:
विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective (epithet)
Rootद्वि-बर्हिस् (प्रातिपदिक)
सुतःpressed
सुतः:
विशेषण (सोमः)
TypeParticiple/Adjective
Rootसु (√सु ‘to press’) → सुत (PPP)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (of ‘परिषिक्ता(नि)’ as described)
TypeNoun
Rootसोम
परिषिक्तानिpoured around, sprinkled
परिषिक्तानि:
विशेषण (मधूनि)
TypeParticiple/Adjective
Rootसिच् (√सिच् ‘to pour/sprinkle’) + परि- → परिषिक्त (PPP)
मधूनिsweet (honeyed) drinks
मधूनि:
कर्तृ/विषय (things offered: ‘sweet draughts’)
TypeNoun
Rootमधु
विसृष्टधेनाhaving the streams (of milk/offerings) let loose
विसृष्टधेना:
विशेषण (सुवृक्तिः)
TypeAdjective (compound)
Rootवि-सृज् (√सृज् ‘to let loose’) → विसृष्ट + धेनु (समास)
भरतेbrings, bears
भरते:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (√भृ ‘to bear/bring’)
सुवृक्तिःthe well-turned hymn
सुवृक्तिः:
कर्तृ (of भरते)
TypeNoun
Rootसु-वृक्ति (प्रातिपदिक; ‘good hymn/utterance’)
इयम्this
इयम्:
कर्तृ (of जोहुवती)
TypePronoun
Rootइदम्
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (of जोहुवती)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
जोहुवतीinvoking, calling repeatedly
जोहुवती:
क्रियाविशेषण/कर्तृ-विशेषण (इयम् मनीषा)
TypeParticiple (present)
Rootहु (√हु ‘to call/invoke’) with intensive/reduplicated stem जोहू-
मनीषाthought, inspired insight
मनीषा:
कर्तृ (of implied ‘is/does’; apposition to इयम्)
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक; from √मन् ‘to think’)