HomeRig VedaMandala 7Sukta 23Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 7.23

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप ब्रह्माणि जुजुषाणमस्थुः । वि बाधिष्ट स्य रोदसी महित्वेन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघन्वान् ॥

यु॒जे रथं॑ ग॒वेष॑णं॒ हरि॑भ्या॒मुप॒ ब्रह्मा॑णि जुजुषा॒णम॑स्थुः । वि बा॑धिष्ट॒ स्य रोद॑सी महि॒त्वेन्द्रो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ती ज॑घ॒न्वान् ॥

yujé ráthaṃ gavéṣaṇaṃ háribhyām úpa bráhmāṇi jujuṣāṇám asthuḥ | ví bādhiṣṭa syá rodasī mahitvéndrò vṛtrā́ṇy apratí jaghánvān ||

For the yoking, the chariot that seeks the Rays is made ready with the two tawny steeds; the mantras stand near, welcoming him. By his greatness he has forced apart the two worlds; Indra, slaying the resistances without equal, has made the way free.

यु॒जे । रथ॑म् । गो॒ऽएष॑णम् । हरि॑ऽभ्याम् । उप॑ । ब्रह्मा॑णि । जु॒जु॒षा॒णम् । अ॒स्थुः॒ । वि । बा॒धि॒ष्ट॒ । स्यः । रोद॑सी॒ इति॑ । म॒हि॒ऽत्वा । इन्द्रः॑ । वृ॒त्राणि॑ । अ॒प्र॒ति । ज॒घ॒न्वान् ॥युजे । रथम् । गोएषणम् । हरिभ्याम् । उप । ब्रह्माणि । जुजुषाणम् । अस्थुः । वि । बाधिष्ट । स्यः । रोदसी इति । महित्वा । इन्द्रः । वृत्राणि । अप्रति । जघन्वान् ॥yuje | ratham | go--eṣaṇam | hari-bhyām | upa | brahmāṇi | jujuṣāṇam | asthuḥ | vi | bādh iṣṭa | syaḥ | rodasī iti | mahi-tvā | indraḥ | vṛtrāṇi | aprati | jaghanvān

युजेI yoke / I harness
युजे:
Kartā
TypeVerb
Rootयुज्
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
गवेषणम्cow-seeking / seeking cattle
गवेषणम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootगवेषण
हरिभ्याम्with the two bay steeds
हरिभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहरि
उपtowards, up to
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप
ब्रह्माणिhymns / sacred formulations
ब्रह्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
जुजुषाणम्accepting / taking pleasure in
जुजुषाणम्:
Karma
TypeVerb-derived participle
Rootजुष्
अस्थुःthey have stood / they took their stand
अस्थुः:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
बाधिष्टyou have smitten / you drove away
बाधिष्ट:
Kartā
TypeVerb
Rootबाध्
स्यof him / of you (that one)
स्य:
Sambandha
TypePronoun
Root
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun (dual tantum)
Rootरोदसी
महित्वाby (your) greatness
महित्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहित्व
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
वृत्राणिVṛtras / obstructing foes
वृत्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र
अप्रतीirresistible / unmatched
अप्रती:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-प्रति
जघन्वान्having slain
जघन्वान्:
Kartā
TypeVerb-derived participle
Rootहन्