HomeRig VedaMandala 7Sukta 11Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 7.11

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Agni (as dūta, messenger)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

त्वामीळते अजिरं दूत्याय हविष्मन्तः सदमिन्मानुषासः । यस्य देवैरासदो बर्हिरग्नेऽहान्यस्मै सुदिना भवन्ति ॥

त्वामी॑ळते अजि॒रं दू॒त्या॑य ह॒विष्म॑न्त॒: सद॒मिन्मानु॑षासः । यस्य॑ दे॒वैरास॑दो ब॒र्हिर॒ग्नेऽहा॑न्यस्मै सु॒दिना॑ भवन्ति ॥

tvā́m īḷate ajiráṃ dūtyā̀ya havíṣmantaḥ sádamin mā́nuṣāsaḥ | yásya deváir ā́sado bárhir agné ’hā́ny asmai sudínā bhavanti ||

The human offerers, rich in oblation, ever adore you, the swift one, for the work of the messenger. He for whom, O Agni, the sacred seat is taken by the gods—his days become days of a good light and right going.

त्वाम् । ई॒ळ॒ते॒ । अ॒जि॒रम् । दू॒त्या॑य । ह॒विष्म॑न्तः । सद॑म् । इत् । मानु॑षासः । यस्य॑ । दे॒वैः । आ । अस॑दः । ब॒र्हिः । अ॒ग्ने॒ । अहा॑नि । अ॒स्मै॒ । सु॒ऽदिना॑ । भ॒व॒न्ति॒ ॥त्वाम् । ईळते । अजिरम् । दूत्याय । हविष्मन्तः । सदम् । इत् । मानुषासः । यस्य । देवैः । आ । असदः । बर्हिः । अग्ने । अहानि । अस्मै । सुदिना । भवन्ति ॥tvām | īḷate | ajiram | dūtyāya | haviṣmantaḥ | sadam | it | mānuṣāsaḥ | yasya | devaiḥ | ā | asadaḥ | barhiḥ | agne | ahāni | asmai | su-dinā | bhavanti

त्वाम्you (as the one addressed)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईळते(he) praises / invokes
ईळते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ईळ्/√ईड् (स्तुति/प्रार्थना)
अजिरम्swift, quick-moving
अजिरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजिर (प्रातिपदिक)
दूत्या॒यfor (his) messenger-function / for being a messenger
दूत्या॒य:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदूत्य (प्रातिपदिक; ‘दूत-भाव’)
हविष्मन्तःthe oblation-bearing (worshippers)
हविष्मन्तः:
कर्ता
TypeAdjective (used substantively)
Rootहविष्मन्त् (प्रातिपदिक)
सदम्always, continually
सदम्:
अधिकारण (काल/नित्यत्व-भाव)
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय)
इत्indeed, just
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
मानुषासःmen, mortals
मानुषासः:
कर्ता (हविष्मन्तः के? मानुषासः)
TypeNoun/Adjective (substantive)
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवैःwith the gods / by the gods
देवैः:
सह/करण (सहचर्य/साधन-भाव)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आसदःthe approach, coming, attendance
आसदः:
कर्ता/भाव (यस्य ... आसदः)
TypeNoun
Rootआसद् (प्रातिपदिक; ‘आसद्’ = आसादन/उपवेशन/आगमन)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
कर्ता/आधार (यस्य ... बर्हिः)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अहानिdays
अहानि:
कर्ता
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
अस्मैfor him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुदिनाःgood, auspicious (days)
सुदिनाः:
कर्ता (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-दिन (प्रातिपदिक; समास)
भवन्तिbecome, are
भवन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)